Aluminyum 7050 alaşımında homojenleştirmenin mikroyapı, mekanik ve fiziksel özellikler üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İRFAN EKER
Danışman: Şaban Hakan Atapek
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Al-Zn-Mg-Cu sisteminde olan 7XXX aluminyum alaşımları, ısıl işlem uygulanabilen alaşımlardır ve çoğunlukla yüksek performanslı yapısal havacılık ve taşımacılık uygulamalarında kullanılır. Sadece döküm koşulları değil aynı zamanda ısıl işlem süreçleri de bu alaşımların mekanik, fiziksel ve kimyasal özelliklerini geliştirmekte oldukça önemlidir. Bu çalışmada, döküm, homojenize edilmiş, ekstrüze edilmiş ve yaşlandırılmış konumlarında AA7050 alaşımlarının mikroyapısal ve mekanik özellikleri araştırılmıştır. Alaşım biyet olarak üretilmiş olup daha sonrasında 470°C'de 12, 16 ve 20 saatlik sürelerde homojenize edilmiştir. Döküm malzeme dendritik bir matriks ve birçok intermetalik (baskınca MgZn2) içermektedir ve bu intermetaliklerin miktarı α matriksin deformasyon kabiliyetini arttırabilmek için homojenleştirme ile azaltılabilmiştir. Ekstrüzyon sonrası, intermetaliklerin α fazı içerisinde homojen dağılım gösterdiği bir matriks elde edilmiştir. Çözeltiye alma, su verme ve yaşlandırmayı içeren konvansiyonel ısıl işlemler de uygulanmış olup, hem elektriksel iletkenlik hem de sertlik değişimleri ölçülmüştür. Avrami kinetiğinin belirlenmesinde, elektriksel iletkenlik değişimi kullanılmıştır ve homojenleştirme süresinin artması ile çökelti kinetiğinin yaşlandırma boyunca arttığı ortaya konulmuştur. Yaşlandırılmış alaşımlar, döküm ve ekstrüze konumlarına göre daha yüksek mekanik özelliklere sahiptir. Çalışılan alaşımların mekanik özellikleri, homojenleştirme süresinden de etkilenmiştir. Ekstrüzyon öncesi 20 saat homojenleştirilen ve 185°C'de 8 saat yaşlandırılan alaşım, en yüksek sertliğe (187HV0.1), akma mukavemetine (531 MPa) ve çekme mukavemetine (604 MPa) sahiptir.