Üstbilişsel farkındalık ile akılcı olmayan inançlar ilişkisinde örtük zêka anlayışının aracılık rolü


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BAKİ CAN MORAN

Danışman: Osman Nejat Akfırat

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinin üstbilişsel farkındalık, akılcı olmayan inanç ve örtük zêka anlayışları arasındaki ilişkiyi cinsiyet, yaş, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, kardeş sayısı, doğum sırası, ders başarısı değişkenleri açısından incelemektir. Araştırmada ilişkisel tarama yönteminden faydalanılmıştır. 231 kadın 182 erkek olmak üzere 413 üniversite öğrencisi üzerinde yapılan araştırmanın örnekleminin belirlenmesinde uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın analizinde bağımsız gruplar için t testi, tek yönlü varyans analizi, pearson momentler çarpımı korelasyon analizi ve basit doğrusal regresyon analizi yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına bakıldığında üstbilişsel farkındalık cinsiyet, yaş, baba eğitim düzeyi ve ders başarısı değişkenlerine göre istatistiksel anlamda farklılaşmakta; anne eğitim düzeyi, kardeş sayısı ve doğum sırası değişkenlerine göre istatistiksel anlamda farklılaşmamaktadır. Araştırmada akılcı olmayan inançlar cinsiyet, yaş, kardeş sayısı ve doğum sırası değişkenlerine göre istatistiksel anlamda farklılaşmakta; anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi ve ders başarısı değişkenlerine göre istatistiksel anlamda farklılaşmamaktadır. Örtük zêka anlayışının sabit zihniyet alt boyutu yaş, kardeş sayısı, baba eğitim düzeyi, doğum sırası ve ders başarısı değişkenlerine göre istatistiksel anlamda farklılaşmakta; cinsiyet ve anne eğitim düzeyi değişkenlerine göre istatistiksel anlamda farklılaşmamaktadır. Örtük zêka anlayışının büyüme zihniyeti alt boyutu cinsiyet, yaş, kardeş sayısı, baba eğitim düzeyi, doğum sırası ve ders başarısı değişkenlerine göre istatistiksel anlamda farklılaşmakta; anne eğitim düzeyi değişkenine göre istatistiksel anlamda farklılaşmamaktadır. Araştırmada üstbilişsel farkındalık ile büyüme zihniyeti arasında, akılcı olmayan inançlarla sabit zihniyet arasında ve akılcı olmayan inançlarla büyüme zihniyeti arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki; büyüme zihniyeti ile sabit zihniyet arasında negatif yönde anlamlı ilişki gözlemlenmiştir. Ayrıca araştırmada üstbilişsel farkındalığın büyüme zihniyetini, akılcı olmayan inançların ise hem büyüme zihniyetini hem de sabit zihniyeti yordadığı bulunmuştur.