Kendine zarar verme davranışı olan ergenlerde aleksitimi ve duygu tanıma becerilerinin intihar olasılığı ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEYMA NUR AKPINAR
Danışman: Özlem Yıldız Gündoğdu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç ve Giriş: Bu çalışmada çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları kliniğine kendine zarar verme davranışı ile başvuran ergenlerin aleksitimi düzeyleri, duygu tanıma becerileri, kendine zarar verme davranış özellikleri ve intihar olasılığı arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya olgu grubu olarak Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniklerinde Temmuz 2022 – Kasım 2022 tarihleri arasında kendine zarar verici davranışı nedeniyle takipli olan, acil olarak başvurmuş veya Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Acil Servisi tarafından konsülte edilmiş 14-17 yaş arası 50 ergen dahil edilmiştir. Kontrol grubunu herhangi bir nedenle Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği'ne başvuran, ruhsal bozukluk tanısıyla takip edilen ancak kendine zarar verme davranışı olmayan, olgu grubu ile yaş, cinsiyet ve ruhsal bozukluk açısından eşleştirilmiş 50 ergen oluşturmuştur. Çalışmaya katılan ergenlere sosyodemografik veri formu, Toronto Aleksitimi Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği, İntihar Olasılığı Ölçeği, Gözlerden Zihin Okuma Testi ve kendine zarar verme davranışı olan ergenlere Kendine Zarar Verme Davranışı Değerlendirme Envanteri uygulanmıştır. Bulgular: Kendine zarar verme davranışı olarak en sık kesme davranışının kullanıldığı, KZVD'nin çoğunlukla affekt regülasyonu nedeniyle yapıldığı, KZVD olan ergenlerin kontrol grubundaki ergenlere göre aleksitimi düzeylerinin ve intihar olasılığının daha yüksek; duygu tanıma becerilerinin daha düşük olduğu, Toronto Aleksitimi Ölçeği toplam puan ile İntihar Olasılığı Ölçeği toplam puanı ve Gözlerden Zihin Okuma Testi ile İntihar Olasılığı Ölçeği Düşmanlık alt ölçeği arasında anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Kendine Zarar Verme Davranışı Değerlendirme Envanteri ile Beck Depresyon Ölçeği, Gözlerden Zihin Okuma Testi, Toronto Aleksitimi Ölçeği toplam puan ve Toronto Aleksitimi Ölçeği duyguları tanıma güçlüğü alt ölçek puanı arasında anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir. İntihar Olasılığı Ölçeği ile Gözlerden Zihin Okuma Testi arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Sonuç: Çalışmamızın verileri kendine zarar verme davranışı olan ergenlerin intihar davranışı açısından oldukça yüksek riskli bir grubu oluşturduğunu vurgularken, bu ergenlerde KZVD bulunmayan ergenlere göre duygu tanıma becerilerinin daha düşük ve aleksitimik özelliklerin fazla olduğunu göstermektedir. Buna ilaveten KZVD bulunan ergenlerin aleksitimik özelliklere sahip olması bu ergenlerde intihar olasılığı açısından dikkatli olunması gerektiğini düşündürmektedir. KZVD olan ergenlerde psikiyatrik değerlendirme ve sağaltımlarının sağlanması, duyguları tanıma ve ifade etme becerilerinin daha sağlıklı bir biçimde ortaya konması, intihar davranışına yönelik önleyici ruh sağlığı politikalarının ve etkili müdahale programlarının geliştirilmesi gerekmektedir. Mevcut çalışmamız kesitsel desende olduğu için, neden sonuç ilişkilerinin daha derinlemesine incelenebileceği ve daha geniş örneklemde yapılabilecek çalışmalara gereksinim duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kendine zarar verme davranışı, ergen, aleksitimi, duygu tanıma, sosyal biliş, intihar