Kültürel mirası tehdit eden risk unsurlarının incelenmesi: Agios Georgios Kilisesi örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE SONGUR
Danışman: Emre Kishalı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Geçmiş dönemlerde yaşamış toplumların birikimlerini ortaya koyan, geçmişle bağlantı kurmamıza imkân sağlayan kültürel varlıklar sadece ait olduğu toplum için değil tüm insanlık için anlam ifade eden zenginliklerdir. Bu birikimin kuşaktan kuşağa aktarılması kültürel miras kavramını gündeme getirmiştir. Kültürel miras, ülkemizde ve dünyada tarih süreci boyunca doğa ve insan kaynaklı tehlikelerin etkisiyle zarar görmüştür. Özellikle savaşlar sırasında kültürel mirasın tahrip edilmesiyle koruma konusunda uluslararası hassasiyet oluşmaya başlamıştır. Günümüz koruma olgusunun şekillenmesinde ve kültürel mirasın evrenselleşmesinde uluslararası düzeyde önemli çalışmalar yapılmıştır. Tez kapsamında; yapılan sözleşmeler, düzenlenen kongreler, yayınlanan tüzükler, mirasın korunarak yaşatılması için çalışmalar yapan kuruluşlar ile Türkiye özelinde 2863, 6303, 5366 sayılı kanunlar incelenmiştir. Günümüzde risk altında bulunan kültürel miras giderek artmaktadır. Bu riskler çok sayıda miras varlığının özgünlüğünü ve bütünlüğünü olumsuz etkilemektedir. Riskler karşısında toplumun zarar görebilirliğinin yüksek olduğu durumlarda ise miras varlıkları için afet riski gündeme gelmeye başlar ve afet sonucunda kültürel miras tamamen yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalır. Bu sebeple, miras değerlerinin geleceğe aktarılması için risklere yönelik stratejilerin geliştirilerek risk yönetimi çalışmalarının yapılması gerekmektedir. Tez çalışmasında, miras varlıklarında risklerin oluşumuna ortam hazırlayan tehlikelerin tanımlanması, risk ve afet yönetim sürecinde yapılması gerekenler aktarılmıştır. Bu bağlamda maruz kaldığı tehditler karşısında savunmasız olduğu belirlenen, Niğde ilindeki kültür varlıklarından Agios Georgios Kilisesi (Yeşilova Kilisesi/ Kiçağaç Kilisesi) çalışma konusu olarak seçilmiştir. Kültürel mirası tehdit eden tehlikeler, bu örnek üzerinden risk unsurlarıyla beraber detaylı olarak incelenmiştir. Kültürel mirasın önemini aktarmak, risk altındaki miras varlıklarından birisi olan Agios Georgios Kilisesi'ne yönelik risk faktörlerinin belirlenmesi ve kilisenin korunması sürecine dair bir risk yöntemi geliştirilmesi amaçlanmıştır.