Sînekeman Öğretimi Başlangıç Seviyesi İçin Bir Öneri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Devlet Konservatuvarı, Türk Müziği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hüseyin Emir Turhan

Danışman: Enver Mete Aslan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Viola D'Amore, 18. yüzyıl ortalarında Türk müziğine girmiş ve Türk coğrafyasında sînekeman ismini almıştır. Osmanlı sarayında kendisine önemli bir yer bulan sînekeman, o dönemin vazgeçilmez çalgılarından olup, fasıl müziğinde etkin rol almıştır. İlerleyen süreçte organolojik sebeplerden dolayı önemini yitirdiği bilinmektedir. Tel sayısı toplamda 12 ile 14 arasında değişiklik göstermekte, çalgının sabit bir akort sistemi bulunmamakta ve icra edilecek makama göre değişiklik göstermektedir. Bu sebeplerden ötürü icrâcılarına zorluk çıkarmakta ve bu çalgının tercih edilmemesine neden olduğu tahmin edilmektedir. Bu çalışmada çalgının fiziksel olarak yapım süreci ile ilgili bilgiler, akort düzeni, icrası ve icracıları hakkında bilgi sunulmakta; bunun yanında çalışmanın yeni başlayacak icracılara başlangıç seviyesinde bir kaynak olacağı öngörülmektedir. Çalışmada verilen konular, alıştırmalar üzerinden temel eğitim seviyesinden başlayarak ilerlemektedir. Ardından Türk müziği makamları arasında sık kullanılan ve sînekeman üzerinde pedagojik olarak başlangıç seviyesine uygun olduğu düşünülen, Rast makamında alıştırma ve örnek eserler üzerinden çalışmalara yer verilmiştir. Ayrıca sînekemanın Türk müziğindeki icrasına yönelik akort sistemleri örnekleri verilmiş; çalgının tutuşu, yay pozisyonu ve parmak baskıları görsel ögelerle desteklenerek açıklanmıştır. 21. Yüzyılda Türk müziği icrasında kullanılan çalgılar arasında bulunması amaçlanan bu çalgının yapılacak olan akademik ve kültürel çalışmalarla gerekli konumu edineceği ön görülmektedir.