Antik Bithynia coğrafyası içinde Prainetos/Preietos'tan-Karamürsel'e

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET ÇELİKÖZ

Danışman: Şengül Aydıngün

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde arkeolojik araştırmalarda kaydedilen hızlı ilerlemeler, günümüz yerleşimlerinin binlerce yıl öncesine uzanan kökenlerinin ve bu alanlarda çeşitli medeniyetlerin yaşam sürdüğünün anlaşılmasını sağlamaktadır. Marmara Bölgesi'nde yer alan Karamürsel, stratejik konumu ve Asya ile Avrupa'yı birbirine bağlayan geçiş güzergâhı olması nedeniyle tarih boyunca kesintisiz bir yerleşim merkezi olarak öne çıkmıştır. Karamürsel'de, tarihöncesi devirlere uzanan insanlık izleri, bu coğrafyanın hiçbir dönemde boş kalmadığını göstermektedir. Marmara Denizi kıyısında kurulan en eski Fenike kolonilerinden biri olan Karamürsel'in antik kaynaklarda geçen en eski adları Prainetos, Preietos ve Pronectos'tur. Çalışmamızda, antik literatürde en yaygın biçimde kullanılan Prainetos adı tercih edilmiştir. Antik Prainetos'a ait başlıca arkeolojik buluntular; ilçe merkezi ve çevresindeki köylerde tespit edilen mezar stelleri ile sahada ele geçen sikkelerden oluşmaktadır. Söz konusu materyaller, başta Kocaeli Arkeoloji ve Etnografya Müzesi olmak üzere İstanbul Arkeoloji ve Bursa Arkeoloji Müzelerinde sergilenmektedir. Ayrıca yüzey araştırmaları ve yurt dışına çıkarıldığı tespit edilen objeler üzerinden derlenen veriler, bölgedeki yerleşim dinamiklerinin bilimsel bir perspektifle ele alınmasına imkân tanımaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, Karamürsel ve çevresinde tarih öncesinden günümüze dek yerleşim göstermiş uygarlıkları arkeolojik buluntular ve tarihî kaynaklar ışığında yeniden değerlendirmek; elde edilen yeni verileri sistematik bir biçimde derleyerek kültürel miras bilincinin gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sunmaktır.