Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SOYKAN ŞAHİN
Danışman: Şahika Gülen Şişmanlar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Afetlerde görev yapan psikososyal müdahale çalışanlarının (sosyal çalışmacı, psikolog ve çocuk gelişimci) bireysel olarak afetlere hazırlık düzeylerinin, olası afet durumlarına karşı aldıkları önlemlerin, afetlerle ile ilgili tutumlarının değerlendirilmesi ve afetlere yönelik aldıkları eğitimlerin davranışlarında yarattığı değişikliklerin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel tipte planlanan araştırmaya kamu kurumları ile kamu kurumları dışında aktif görev yapan 283 psikososyal müdahale çalışanı katılmıştır. Araştırmacı tarafından Google Formlar uygulamasıyla hazırlanmış sosyodemografik özelliklerin ve afete hazırlık konularındaki bilgi ve tutumların sorgulandığı 21 soruluk "Bilgi Toplama Formu" ile Tezgider ve ark. (2013) tarafından oluşturulan 53 soruluk "Afete Hazırlık Anketi" katılımcılara elektronik ortamda gönderilmiştir. Tanımlayıcı analizler sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, ortanca, 25 ve 75 çeyreklik, minimum ve maksimum değerleri ile karşılaştırmalar ise Mann Whitney-U Testi, Kruskal Wallis Testi, Yates ve Pearson Ki Kare Testleri, Spearman Korelasyon Testi analizlerinin sonuçları ile verilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 32,1±6,08 yıldır. 172'si (%60,8) kadın, 111'i (%39,2) erkektir. 155'i (%54,8) psikolog, 87'si (%30,7) sosyal çalışmacı, 41'i (%14,5) çocuk gelişimci olan katılımcıların %46,3'ü afet veya olağan dışı bir durum yaşamış, %32,2'si afetlerde görev almıştır. %84,1'i afetlere yeterince hazır olmadığını, hazırlık durumlarını yeterli bulmayanların da %40,3'ü önlerindeki üç ay içerisinde hazırlık yapma niyetlerinin olmadığını belirtmiştir. %92,9'u afetlerden korkmasına, %65,9'u önlem almak için ne yapması gerektiğini bilmesine ve %77,7'si afete hazırlanmak için zaman bulabilmesine rağmen hazırlık yapmamaktadır. Sonuç: Çalışmamıza katılan psikososyal müdahale çalışanlarının bireysel olarak afetlere hazırlık düzeyleri oldukça düşüktür. Katılımcıların afet/olağan dışı durumları yaşamaları ve afetlerde görev almaları afete hazırlık düzeylerini etkilememiş, hazırlık yapmaları için onları harekete geçirmemiştir. Bu durum var olan risklerin kendi başlarına gelmeyeceğini düşündükleri ve hazırlık yapma görevini afetlerde görevli kurumlara aktardıkları varsayımlarıyla açıklanabilir.