Erkekliğin inşa edildiği bir alan olarak motosiklet kulüpleri: Toplumsal cinsiyet kodlarına ve kimlik inşasına ilişkin nitel bir çalışma

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EYLÜL ALTUNDAŞ

Danışman: Emel Şerife Baştürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Toplumsal cinsiyet çalışmaları, uzun bir süredir kadının ezilmişliğini vurgulamış, erkekliği bölünmez bir bütün olarak ele almıştır. Son yirmi yıllık süreçte bu durumun değiştiği görülmüş, toplumsal cinsiyet çalışmalarının erkeklik kavramını sorgulamaya başladığı dikkat çekmiştir. Bu kapsamda gerçekleştirilen erkeklik çalışmaları, toplumda farklı erkek kimliklerinin ve erkeklik biçimlerinin bulunduğunu ortaya koymuşlardır. Erkeklik toplumsal düzeyde inşa edilen bir olgu olarak karşımıza çıkar ve erkeklik biçimleri toplumdaki baskın olan ve toplumdan topluma değişen spesifik bir erkeklik imgesi üzerinden kurulmaktadır. Bu bağlamda aile, devlet, ordu gibi kurumlar, hegemonik erkeklik değerlerinin yüceltildiği homososyal ortamlardır, bir başka ifadeyle egemen olan erkeklik imgesini kurumlaştırmaktadırlar. Erkekliğin inşa edildiği bu yapılara motosiklet kulüpleri örnek gösterilebilmektedir. Zira kuraldışı (outlaw) olarak bilinen üyelerinin tamamen erkeklerden oluştuğu, militarist ve cinsiyetçi düşüncelerle şekillenmiş motosiklet kulüpleri bulunmaktadır. Sayısız olarak nitelendirebileceğimiz kulüp çeşitliliğine rağmen hem belirli bir erkeklik biçiminin kurumlaştığı alanlar olmaları hem de militarizm gibi cinsiyetçi yaklaşımları benimsemeleri bakımından outlaw kulüpler toplumsal cinsiyet açısından önemli bir yere sahiptirler. Bu çalışmada da farklı bir erkeklik kimliğinin inşa edildiği outlaw kulüplerde yüceltilen erkeklik imgelerini ortaya koymak amacıyla, Türkiye'de faaliyet gösteren outlaw kulüpler derinlemesine görüşme tekniğiyle elde edilen veriler üzerinden incelenmiştir. Bu bağlamda ilk bölümde toplumsal cinsiyet ve erkeklik çalışmaları literatür taraması yoluyla ortaya konmuş, ikinci bölümde motosiklet kültürü ve kuraldışı motosiklet kulüpleri ABD'deki örnekleri üzerinden incelenmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise motosiklet kültürünün Türkiye'deki yansımalarını ortaya koyabilmek amacıyla 10 kulüp üyesiyle gerçekleştirilen derinlemesine görüşmelerden elde edilen veriler analiz edilmiştir. Üyelere erkeklik, eşcinsellik, namus gibi konular hakkında sorular yöneltilerek kulüp içindeki erkeklik imgesi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bunun yanı sıra motosiklet kültürü ile ilgili sorular sorularak ABD'deki kulüp yaşantısının Türkiye'deki yansıması, kulüp kültürünün Türkiye'ye uyarlanışı ortaya konulmaya çalışılmıştır.