Klasik Türk şiirinde ticaret

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YAHYA YÜKSEL

Danışman: Gencay Zavotçu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ticaret insanoğlunun binlerce yıldır yapakta olduğu bir faaliyettir. İhtiyaçtan doğan ve ilk dönemlerde dar bölgelerde takas şeklinde yapılan bu faaliyet, insan nüfusunun artışına bağlı olarak zaman içerisinde tüm dünyaya yayılmış ve devletlerin oluşmasıyla birlikte devletleri ayakta tutan önemli etkinliklerden biri haline gelmiştir. Başlangıçta üretimi sadece kendilerine yetecek kadar yapan, sonraki zamanlarda ise ise tüketeceklerinden fazlasını üretmeye başlayan insanlar bunu ihtiyaç duydukları başka ürün veya eşyalarla değiştirmek istemişlerdir. Önce takas aracı olarak insanoğlu elindeki üretim fazlasını pazara sunmuş, takasta yeri gelmiş ipek, deri, kâğıt v.b. gibi değerli tüketim maddelerini kullanmıştır. Paranın bulunması ticâret hayatına canlılık ve ivme kazandırmış; takas araçları, yöntemleri ve ticârî ilişkilerde köklü değişikliklere sebep olmuştur. Para farklı devirlerde bazen altın, gümüş gibi değerli madenlerden bazen de dayanıklı kâğıtlardan üretilmiştir. İnsanoğlunun, toplumların ve devletlerin hayatında önemli bir yere sahip olan ticâret toplum hayatının yansıtıcısı niteliğinde olan Klâsik Türk Şiirinde de söz konusu edilmiş, gerek somut-gerçek ticârî faaliyet gerekse soyut-mecâzî bir faaliyet olarak mısra, beyit, şiir ve eser düzeyinde işlenmiştir. Ticâret Klâsik Türk Şiirinde somut ya da gerçek ticârî faaliyetten ziyâde soyut-mecâzî bir faaliyet olarak söz konusu edilmiş, gerçek ve somut bir ticârî faaliyetin yanında aşk olgusu etrafında geniş bir soyut- ticârî faaliyetten söz edilir. Ticâret, Yûsuf u Züleyhâ v.b. iki kahramanlı aşk mesnevîlerinde bir esere konu olup hem gerçek-somut bir faaliyet olarak hem de Mihr ü Müşterî v.b. mesnevîlerde soyut-mecâzî bir faaliyet olarak daha geniş bir boyutta da işlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Klâsik Türk edebiyatı, şiir, ticâret