Kaplıca (ılıca)larda mekân tasarım ölçütleri ve organizasyonu-gölcük belediyesi yazlık ılıcası'nın değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İÇ MİMARLIK ANASANAT DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜMEYRA BAKAL

Danışman: Didem Erten Bilgiç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Özellikle ruh ve beden temizliğinde kullanılan su toplumları, yerleşim alanlarını ve mekânların oluşumunu etkileyen insanlık için önemli bir faktör aynı zamanda temel ihtiyaç olmuştur. Farklı dinlerde ve kültürlerde çeşitli kullanım şekilleri gösteren suyun ortak özelliği fiziksel açıdan temizleyici, ruhsal açıdan arındırıcı olmasıdır. Bu anlamda hareketli su kenarları, yerleşke merkezleri oluşumunun belirleyicisi olmuştur. Diğer bir yerleşke kurulan alan ise yer altından mineral içerikli termal su kaynaklarının çıktığı alanlardır. Çalışmanın amacı medeniyetlerin kurulmasını ve gelişmesini sağlayan suyun önemini, kullanıldığı yıkanma mekânlarını ve normal su kaynağının yanı sıra termal su kaynağının varlığıyla biçimlenen kaplıca (ılıca) mimarisinin tarihini ve kaplıca mekân tasarım ölçütleri ve organizasyonunun oluşumunu ortaya koymaktır. Çalışmada ilk önce şehirleri, ülkeleri ve kültürleri birbirine bağlayan ve medeniyetin yükselmesinde önemli bir rol oynayan suyun anlamsal önemi, bu doğrultuda oluşan yıkanma mekânlarının tarihi ve mimari yapılar arasından kaplıcaların iç mekân tasarımları ve organizasyonlarına yönelik kuramsal araştırmalara yer verilmiştir. İç mekân tasarımı ölçütleri ve mekân organizasyonundan elde edilen bilgiler ışığında örneklem alanı gözlem yoluyla incelenerek fotoğraf çekimi ile belgelenmiştir. Tez için deneysel alan olarak seçilen Gölcük Belediyesi Yazlık Ilıca'sının avan proje hali, uygulanan yapı hali ve bir ılıca kompleksinin ideal mekân organizasyonunun farklılıkları ortaya konmuştur. İncelenen kaplıca tesisinin proje ve uygulaması arasında farklılıklarının olduğu ve ideal mekân tasarımı ile de uyuşmazlıkların olduğu tespit edilmiştir. Bu doğrultuda çalışmanın sonunda ideal mekân tasarım ölçütleri ve organizasyonunu dikkate alarak uygulanan ılıca yapısı üzerine öneriler üretilmiştir.