İtikâdi Konuların Hadislerle Temellendirilmesi: Lekānî’nin Hidâyetü’l-Mürîd Li-Cevhereti’t-Tevhîd Örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Temel İslam Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Enes Koçak
Danışman: Mehmet Ayhan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dinî hükümler, genel olarak "aslî" ve "fer'î" olmak üzere iki ana kategoriye ayrılmaktadır. İnançla ilgili hükümler "aslî" olarak adlandırılırken, amelle ilgili hükümler ise "fer'î" olarak nitelendirilir. Aslî hükümlerin bulunmadığı bir durumda fer'î hükümlerin anlam kazanamaması, sahih bir inancın önemini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, sahih bir inanç, amellerin doğruluğunu temin eden temel bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Allah Teâlâ, inanç esaslarını peygamberi aracılığıyla insanlara bildirmiş, Peygamberimiz de bu esasları Kur'ân-ı Kerîm'i tebliğ ederek ve hadisler irad buyurarak açıklamıştır. Kur'ân-ı Kerîm, inançla ilgili temel ilkeleri açık bir şekilde ortaya koymuş ve bu esaslara iman etmeyi farz kılmıştır. İnanç meselelerinde Kur'ân'ın delil olma niteliği üzerinde ittifak bulunmaktadır. Bununla birlikte, hadislerin itikâdî konularda delil değeri hakkında ulema, mütevâtir ve âhâd hadisler arasında bir ayrım yapmıştır. Mütevâtir hadisler, kesin bilgi ifade etmeleri sebebiyle delil olarak kabul edilmiş; ancak âhâd hadislerin inanç meselelerinde delil teşkil edip etmeyeceği hususunda farklı görüşler öne sürülmüştür. Bu bağlamda, itikâdî hükümlerin temellendirilmesinde hadislerin rolü tartışılmıştır. Bu çalışma hem mütekellim hem de muhaddis kimliğiyle tanınan Lekānî'nin ilmî kişiliği ve eserlerini ele almakta, hadislerin itikâdî meselelerde delil olup olamayacağı meselesini mütevâtir ve âhâd hadisler bağlamında incelemektedir. Araştırmanın temel eksenini, Lekānî'nin Hidâyetü'l-Mürîd adlı eseri oluşturmaktadır. Bu eser çerçevesinde, hadislerin itikâdî meselelerdeki kullanımı ve delil değeri analiz edilmiştir. Çalışma, Lekānî'nin itikâdî konularda hadisleri nasıl yorumladığını ve bu hadislerin kelâmî düşünce üzerindeki etkilerini ortaya koymayı hedeflemektedir. Anahtar Kelimeler: Hadis, İtikad, Delil, Lekānî, Hidâyetü'l-mürîd