Endüstride artırılmış gerçeklik uygulamalarıve insan-bilgisayar etkileşimi perspektifindendeğerlendirilmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZAFER BOZYER

Danışman: Alpaslan Fığlalı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bilişim teknolojilerinin hızlı gelişimiyle birlikte ortaya çıkan yeni teknolojiler, yaşam tarzlarımızı ve iş yapma yöntemlerimizi değiştirmektedirler. Bu teknolojilerden birisi olan akıllı gözlükler, Endüstri 4.0'ın bileşenlerinden olan Artırılmış Gerçeklik (AG) uygulamaları için mükemmel bir ortam sunmaları nedeniyle yakın gelecekte hayatımızın vazgeçilmez bir parçası olacaktır. Halihazırda endüstri kuruluşlarında AG teknolojisinden yararlanılarak iş süreçlerinin daha verimli hale getirilmesi üzerine çalışılmaktadır ve bakım, onarım, montaj, süreç izleme, uzaktan etkileşim, vb. alanlarda geliştirilmiş AG uygulamaları bulunmaktadır. Ancak yeni ortaya çıkan her teknoloji gibi AG teknolojisi de aşılması gereken birtakım problemleri beraberinde getirmiştir. AG teknolojilerinin insanlarla olan etkileşimlerinin iyileştirilmesi gerekliliği söz konusu problemlerden birisidir. Bu nedenle çalışmada öncelikle AG teknolojilerinin endüstriyel uygulamaları konusunda yapılmış İnsan-Bilgisayar Etkileşimi (İBE) araştırmaları incelenmiş; literatürde yer alan araştırmalardan faydalanılarak bu çalışmada geliştirilecek AG uygulamasının değerlendirilmesi için sezgisel kriterler önerilmiştir. Montaj ve bakım süreçlerine olan benzerliği ve kullanıcı testleri için yeterince gönüllü katılımcıya ulaşılabilmesi gibi avantajları nedeniyle masaüstü bilgisayar donanım bileşenlerinin montaj süreci AG uygulaması haline getirilmiş ve geliştirilen uygulama İBE değerlendirme yöntemleri ile test edilmiştir. Akıllı gözlük üzerinde çalışacak şekilde geliştirilen uygulamanın öncelikle uzmanlar tarafından değerlendirilmesi sağlanmış ve uzmanların önerileri dikkate alınarak AG uygulaması iyileştirilmiştir. Akabinde kullanıcı testleri ile tekrar kullanılabilirlik problemleri tespit edilmiş; akıllı gözlükler üzerinde çalışacak AG uygulamaları için geliştirilen sezgisel kriterler güncellenmiştir. Ayrıca deneyimli ve deneyimsiz kullanıcı gruplarıyla yapılan deneyler sonucunda, akıllı gözlük üzerinde çalışan AG uygulamasını kullanan deneyimsiz katılımcıların başarı oranının deneyimli katılımcılara çok yakın olduğu görülmüştür. Ancak, AG uygulamalarından üst düzeyde fayda sağlanabilmesi için İBE disiplininden uygulamalarının geliştirilmesi sürecinde yararlanılması gerektiği tespit edilmiştir.