Perisitlerin farklılaşma kapasitelerinin mezenkimal kök hücrelerle karşılaştırılmalı olarak incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELEN POLAT

Danışman: Yusufhan Yazır

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Kök hücreler günümüzde birçok hastalığın tedavisinde kullanılmaktadır. Mezenkimal kök hücrelerin farklı dokulara farklılaşma kapasiteleri ve kendilerini yenileme özellikleri rejeneratif tıpta kullanılmasında iki önemli yapıtaşını oluşturmaktadır. Fakat mezenkimal kök hücrelerin insan vücudunda çok fazla sayıda bulunmaması ve her dokudan elde edilen kök hücrenin istenilen doku tipine farklılaştırılamaması yeni kaynakların araştırılması gerekliliğini ortaya koymuştur. Bu yüzden kan damarlarının çevresinde bulunan özelleşmiş hücre toplulukarından biri olan perisitlerin bu çalışmada alternatif bir kaynak olabilir mi sorusuna yanıt aranmaktadır. Böylece mezenkimal kök hücrelerin sınırlı kaldığı alanlarda damar çevresinde bulunan bu hücrelerin kullanılabilmesinin önü açılabilecektir. Yöntem: Perisitler plasentadan izole edilmiş ve pasaj 3'te karakterize edilmiştir. Kemik iliği mezenkimal kök hücreler ise KÖGEM'de bulunan hücre hattından kullanılmıştır. Mezenkimal kök hücrelerin de karakterizasyonu pasaj 3'te gerçekleştirilmiştir. Bu iki hücrenin pluripotensi kapasiteleri gen ekspresyon analiziyle karşılaştırılmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında ise hücreler osteojenik, adipojenik ve kondrojenik farklılaşmaya alınmıştır. Hücreler 7, 14., ve 21. günlerde gözlemlenerek hem gen ekspresyonu açısından hem de immunohistokimyasal yöntemlerle farklılaşma kapasiteleri karşılaştırılmıştır. Bulgular: Plasental perisitlerin ve kemik iliği mezenkimal kök hücrelerin pluripotensi özelliklerinin karşılaştırılması sonucunda pluripotensi genleri olan Lin28, ZPF42, FoxD3, UTF1 ve Sox2' de anlamlı bir yükeliş meydana gelmiştir. GATA6, Nr6a1, Msx1 ve Pdx1 genlerinde ise her iki hücre tipinde de anlamlı bir üretim gözlemlenmemiştir. Ayrıca perisitlerin osteojenik, adipojenik ve kondrojenik farklılaşma gösterdikleri gözlemlenmiştir. Kemik iliğinden elde edilen mezenkimal kök hücrelerde de olduğu gibi osteojenik, adipojenik ve kondrojenik farklılaşmaya gidebildikleri gözlemlenmiştir. Sonuç: Bu çalışma sonucunda perisitlerin de mezenkimal kök hücreler gibi farklılaşma kapasitelerinin yüksek olduğu ayrıca çoğalma kapasitelerinin yüksek olması sonucunda mezenkimal kök hücreler gibi rejeneratif tıpta ve doku mühendisliğindeki birçok çalışmada kullanılabileceği gösterilmiştir. Böylece mezenkimal kök hücrelerin yetersiz kaldığı alanlarda ve çalışmalarda perisit alternatif bir hücre kaynağı olarak kullanılabilir.