Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EZGİ ŞİŞMAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Aslıhan Özlem Polat Işık
Eş Danışman: Cem Cerit
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Giriş ve Amaç: İkincil travmatik stres, travma mağdurları ile çalışan meslek elemanlarında görülen önemli bir sorundur. Meslek mensupları TSSB'ye benzer semptomlar deneyimlemekte, bu durum hem kendi ruh sağlıklarını hem de mesleki performanslarını etkileyebilmektedir. Bu araştırma, çeşitli meslek gruplarından oluşan psikososyal destek ekibi elemanlarının ikincil travmatik stres (İTS) ve psikolojik dayanıklılık düzeylerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel amacı, İTS'nin sıklığını, buna yol açabilecek kişisel ve mesleki özellikleri, önceki travmatik deneyimler ve psikolojik sağlamlık düzeyi ile İTS arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Yöntem: Kocaeli Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü bünyesinde çalışan ve 2023 Şubat depremleri sürecinde afet bölgesinde görev alan psikososyal destek ekibi meslek elemanlarından gönüllü olanlar çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılara Travma Sonrası Stres Bozukluğu Kontrol Listesi (PCL-5), Yaşam Olayları Kontrol Listesi (LEC-5) ve Connor Davidson Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (CD-RISC) olmak üzere üç farklı ölçek ve Kişisel Bilgi Formu verilmiştir. Bu ölçekler aracılığıyla, ulaşılan 117 meslek mensubunun kişisel ve mesleki özellikleri, İTS belirtileri, psikolojik dayanıklılık düzeyleri ve birbirleri ile ilişkileri değerlendirilmiştir. Bulgular: Katılımcıların PCL-5 ortalama puan ortalamaları 27,73±15,26 olarak bulunmuştur ve %10,3'ünün kesme puanını geçerek TSSB ön tanısı aldıkları görülmüştür. Genç olmak(p:0,010), kadın olmak(p:0,008), hizmet verilen depremzede sayısının fazlalığı(p: 0,033), bekar olmak(p: 0,033), önceden ilaç kullanımı gerektirecek psikiyatrik hastalığın varlığının(p:0,020) İTS belirtilerinde artışla ilişkili olduğu görülmüştür. Yaşın azalmasının TSSB ön tanısı(p:0,048) ve PCL-5 toplam puanı için(p: 0,031); çalışılan depremzede sayısı(p: 0,001), cenaze töreninde bulunma(p:0, ,049) ve psikolojik sağlamlık azlığının(p:0,019) ise PCL-5 toplam puanı için yordayıcı olduğu bulunmuştur. Katılımcıların CD-RISC puan ortalaması 63,24±12,53 olarak hesaplanmıştır. Psikolojik sağlamlık düzeyi yüksek olan bireylerde ise İTS belirtilerinde azalma saptanmıştır. (p:0,000) Yaşın artmasının(p: 0,016) azim ve yetkinliğin, erkek olmanın(p:0,018) ise CD-RISC toplam puanını arttırdığı bulgulanmıştır. Sonuç: Araştırma, afet bölgesinde görev yapan psikososyal destek ekibi elemanlarında İTS'nin önemli bir ruh sağlığı sorunu olduğunu, İTS ve PS ile ilişkili faktörleri ortaya koymaktadır. Bu bulgular, afet sonrası müdahale stratejilerinin geliştirilmesi ve uygulanmasında önemli katkılar sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: İkincil Travmatik Stres, Psikolojik Sağlamlık, Afet, Psikososyal Destek, Travma Sonrası Stres Bozukluğu