Kuark gluon plazma özelliklerinin yüksek sıcaklıklarda incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, FİZİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEKİ KUYTUL
Danışman: Elşen Veli
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada pertürbatif termal kuantum renk dinamiği kullanılarak feynman ayarındatermodinamik potansiyel hesabı yapıldı.Pertürbatif Termal Kuantum Renk Dinamiği (TKRD)çerçevesinde Feynman ayarı kullanılarak sonlu sıcaklıklarda kuark ve gluonlardanoluşan sistem incelenmiştir. Maddenin yeni hali olduğu düşünülen Kuark GluonPlazmanın (KGP) yüksek sıcaklıklarda incelenmesi KGP?nin termal özelliklerininincelenmesi bakımından oldukça önemlidir. TKRD? ne göre enerji yoğunluğu belirlibir kritik değeri aştığında hadronik madde durumundan KGP durumuna faz geçişiolur. Bu faz dönüşümünün ?? 0,72 fm-3?den daha büyük baryon yoğunluklarındayada T MeV c ? 150 ? 250 sıcaklıkta gerçekleştiği öngörülmektedir. TKRD?ninöngörülerine göre büyük patlamadan yaklaşık 10 ? s sonra evrendeki maddenin KGPdurumunda olduğu düşünülür. Nötron yıldızlarının merkezindeki maddenin de KGPoluşturabilecek kadar yüksek enerjiye sahip olduğu bilinmektedir. Ayrıca laboratuarortamında yüksek enerjili ağır iyon çarpışmalarında da KGP oluşturulabilmektedir.Ağır iyon çarpışma deney sonuçlarının anlaşılabilmesi için KGP özelliklerininincelenmesi gerekir. KGP?nin sonlu sıcaklık ve kimyasal potansiyelde incelenmesiliteratürde geniş şekilde yer almaktadır. Yüksek sıcaklıklarda etkileşme sabitininküçük olması diğer deyimle asimtotik özgürlüğün kendisini göstermesi pertürbatifyöntemlere olanak sağlamaktadır. Bakılan fiziksel niceliği S ? ?ye göre seriye açarakve Feynman diyagramlarını kullanarak hesaplamalar güvenli bir şekilde yapılabilir. T= 250 MeV gibi bir sıcaklıkta 0.3 0.5 S ??? olması beklenir.Bu tez çalışmasında amacımız Feynman ayarında ve tek ilmekli yaklaşımda gluonözenerjisi tensörünü ve iki ilmekli yaklaşımla KGP?nin termodinamik potansiyelinihesaplamaktır. Hesaplarımızın sonunda KGP?nin termodinamik potansiyelikuarkların katkısı da eklenerek ?? olarak bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Termal Kuantum Renk Dinamiği, Asimtotik Özgürlük,Kuarkların Hapsolması, Kuark-gluon Plazma, termodinamik potansiyel, Feynmanayarı, standart termal Feynman Kuralları.