Çocukluk çağı travmaları ile çocuk ve ergenlerde major depresif bozukluk arasındaki ilişkide erken dönem uyumsuz şemaların aracı rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRAH TATIR
Danışman: Şahika Gülen Şişmanlar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve amaç: Major depresif bozukluk (MDB) çocukluk çağı travmalarına eşlik edebilen bir psikiyatrik bozukluktur. Erken dönem uyumsuz şemaların ise erken çocukluk döneminden itibaren geliştiği bilinmektedir. Bu araştırmada; çocuk ve ergenlerde, çocukluk çağı travmaları ile major depresif bozukluğun ilişkisinin erken dönem uyumsuz şemalar bağlamında incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Çalışmaya yapılandırılmış klinik görüşmeyle MDB tanısı koyulan 10-16 yaş arası 45 çocuk ve ergen dahil edilmiştir. Katılımcılara; sosyodemografik bilgi formunun yanısıra, depresif belirtilerin şiddetini ölçmek için Çocuklar için Depresyon Ölçeği, çocukluk dönemi travmalarını sorgulamak için Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği ve erken dönem uyumsuz şemalarını belirlemek için Çocuk ve Ergenler için Erken Dönem Uyumsuz Şema Ölçekler Takımı uygulanmıştır. Bulgular: Çocukluk çağı travması olan grubun kopukluk ve reddedilmişlik şema alanı ve kusurluluk/utanma, duygusal yoksunluk, başarısızlık, yapışıklık/gelişmemiş benlik, kendini onaylamama, onay arayıcılık şemaları olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Katılımcıların çocukluk çağı travmalarının kopukluk ve reddedilmişlik şema alanı ve kusurluluk/utanma, duygusal yoksunluk, başarısızlık, kendini onaylamama şemalarıyla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde pozitif korelasyon gösterdiği saptanmıştır. Ayrıca depresyonun şiddeti ile kopukluk ve reddedilmişlik, zedelenmiş özerklik ve performans, zedelenmiş sınırlar, başkalarına yönelimlilik, aşırı tetikte olma ve baskılama/ketleme şema alanları ve kusurluluk/ utanma, kuşkuculuk ve kötüye kullanılma, duygusal yoksunluk, terk edilme ve tutarsızlık, başarısızlık, bağımlılık/yetersizlik, yetersiz özdenetim, kendini onaylamama, cezalandırıcılık şemaları arasında pozitif korelasyon bulunmuştur. Sonuç: MDB tanılı çocuk ve ergenlerde kopukluk ve reddedilmişlik, zedelenmiş özerklik ve performans şema alanları çocukluk çağı travmaları ile ilişkili bulunmuştur. Bulguların genellenebilmesi için prospektif desende ve daha geniş örneklemde yapılan çalışmalara ihtiyaç vardır.