Kocaeli'nde atmosferik polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH) ve poliklorlu bifenil (PCB) kirliliğinin likenlerle izlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KADRİYE BAYRAK

Danışman: Seda Aslan Kılavuz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın temel amacı, yoğun bir sanayi bölgesi olan ve her türlü kirliliğe maruz kalan Kocaeli'nde atmosferik PAH ve PCB kirlilik seviyelerinin ve bölgesel dağılımının likenler kullanılarak incelenmesidir. Likenler, biyomonitörleme çalışmalarında en sık kullanılan biyoindikatörlerdir. Bu amaçla, Kocaeli çevresinde belirlenen 50 bölgede numuneler toplanmıştır. Bu çalışma kapsamında liken türü olarak Xanthoria parietina kullanılmıştır. Liken örnekleri, PAH ve PCB analizleri için öncelikle toz haline getirilerek kurutulmuştur. Numuneler ekstrakte edildikten sonra, clean up işleminden geçirilerek, azotla uçurulmuş ve viallere aktarılarak analize hazır hale getirilmiştir. Hazırlanan numunelerin GC/ECD cihazında PCB, GC/MS cihazında ise PAH analizi yapılarak kromatogramları proses edilip miktar tayini yapılmıştır. Elde edilen sonuçlarda toplam PAH ve PCB konsantrasyonları sırasıyla 223,04-5295,18 ng/g ve 4,24-56,83 ng/g değerleri arasında bulunmuştur. PAH ve PCB konsantrasyonlarına bakıldığında endüstriyel bölgelerin, kentsel ve kırsal özellik gösteren bölgelere göre daha yoğun kirlilik altında olduğu görülmüştür. Endüstriyel bölgelerde her türlü kirleticileri içeren emisyon çıkışı diğer alanlara göre daha fazladır. Bunun nedeni ise bu bölgelerde faaliyet gösteren endüstriyel fabrika ve iş yerlerinin bulunmasıdır.