Beşeri sermayenin ekonomik büyümeye etkileri (Türkiye örneği)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2004

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NİLÜFER ATACAN

Danışman: Recep Tarı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bireylerin yada toplumların, eğitim seviyesini, sağlık durumunu, bilgi, beceri ve yeteneklerinin toplamını ifade eden beşeri sermaye kavramı. 1960'lı yıllarda Theodore Schultz'un bu konuyla ilgili yaptığı çalışmalara kadarjktisat literatüründe hak ettiği yeri bulamamıştır. Bu tarihten sonra yapılan çalışmalar beşeri sermayenin öneminin daha iyi anlaşılmasını sağlayarakjnsana yapılan yatırımların, özellikle de eğitim yatırımlarının iktisadi büyüme ve gelişmeye katkısını ortaya koymuştur. Neoklasik Büyüme Modeli, büyüme sürecinin anlaşılmasında etkili olsa da, ekonomik büyümeyi etkileyen unsurların belirlenmesi ve analizi konusunda yeterli bilgiyi sağlayamamıştır. Neoklasik Büyüme Modelinin pratikteki gerçeklerle çakışmaması, 1980'lerin ikinci yarısından itibaren İçsel Büyüme Teorisi olarak adlandırılan yeni bir teorinin ortaya atılmasına neden olmuştur. İçsel Büyüme Teorisi ile o ana kadar dışsal kabul edilen ekonomik unsurlar,ekonomi içi olarak ele alınmıştır. İçsel Büyüme Teorisi'nin en önemli temsilcilerinden Romer'de içsel büyümenin itici gücü bilgi birikimi iken, bu güç Lucas'da beşeri sermaye, Barro'da ise altyapı harcamalarıdır. Ülkelerin ekonomik büyüme ve gelişmesinde, beşeri sermayenin sahip olduğu önem yapılan araştırmalarla ortaya konulmasına karşın;Türkiye gerek eğitim ve sağlık, gerekse ar-ge ve teknoloji yatırımları konusunda gelişmiş ülkelerin çok gerisinde yer almaktadır. Ayrıca Türkiye, dış ülkelere çok sayıda yetişmiş insan gücü göndermektedir. Bu faktörler,Türkiye'nin ekonomik büyüme ve gelişmesi üzerinde olumsuz etkiler yaratmaktadır.Türkiye'de beşeri sermayenin, iktisadi büyüme üzerindeki etkilerini analiz eden çalışmalar eğitimin getirişi üzerine yoğunlaşmıştır. Bu çalışmalar sonucunda,Türkiye'nin ekonomik büyüme ve gelişme sürecinde, eğitim başta olmak üzere;sağlık,bilim,teknoloji ve ar-ge alanında yaptığı yatırımlara daha fazla kaynak ayırması gerekliliği ortaya çıkmıştır.