İnternetteki web sitelerinin doğum kontrol yöntemleri ile ilgili içerdikleri bilgilerin doğruluğu ve yeterliliği
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLARA POLAT KANTAR
Danışman: Tuncay Müge Alvur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç:Bu çalışmada KOK, enjektabl kontraseptifler, RIA, kondom, cilt altı implant korunma yöntemleri hakkında internet üzerinden ulaşılabilen web sitelerindeki bilgilerinin doğruluğu ve güvenilirliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem:Türkiye'de en çok kullanılan 3 arama motoru Google, Bıng, Yandex kullanılmıştır. Her arama motorunda doğum kontrol yöntemleri,doğum kontrol hapı, doğum kontrol iğnesi,kondom,prezervatif,spiral,cilt altı implant kelimeleri ayrı ayrı yazılarak taranmıştır. Taramada arama motorlarının ilk 5 sayfa yenilenerek sonuçlanan internet siteleri incelenmiştir. Anahtar kelimelerimizle ilgili çıkan bilgiler etki mekanizması,kullanım kuralları, avantajlar, dezavantajlar, yan etki, kontraendikasyonları başlıkları ile incelenmiştir.Ayrıca sitelerin güncelleme tarihi içerip içermediği, ilgili görsel olup olmadığı, site yöneticisinin belli olup olmadığı, kişileri sağlık kuruluşuna yönlendirip yönlendirmediği açısındanda tarandı. Bilgiler,Sağlık Bakanlığının Ulusal Aile Planlaması Rehberi ve Dünya Sağlık Örgütünün 2022 yılı yayımlanan Aile Planlama Kılavuzuna göre değerlendirilmiştir. Bulgular:Bu çalışmada KOK'la ilgili 58 site, enjektabl kontraseptiflerle ilgili 58 site, RIA ile ilgili 57 site, kondom ile ilgili 49, cilt altı implant ile ilgili 39 site incelenmiştir.Sitelerin yarısından fazlasında güncelleme tarihi bulunmamaktaydı. Sitelerin yarısından fazlası görsel içermekteydi. Sitelerin büyük çoğunluğu kişileri sağlık kuruluşuna yönlendirmekteydi. En çok RIA ile ilgili bilgi veren sitelerin yöneticisi sağlıkçıydı(%44). Sitelerdeki bilgiler çoğunlukla doğruydu, yanlış bilgiler az olmakla beraber vardı, eksik bilgilerde mevcuttu. Yöneticisi belli olmayan sitelerde en çok RIA'nın kullanım kurallarından bahsedilmekteydi(%100), en çok bahsedilmeyen kondomun kontraendikasyonuydu(%100), en çok yanlış bilgi enjektabl kontraseptiflerin kullanım kurallarındaydı, en çok eksik bilgi KOK'ların kullanım kurallarındaydı(%91). Yöneticisi sağlıkçı olan sitelerde bilgiler çoğunlukla doğruydu. Çok az miktarda yanlış bilgi olup, eksik bilgilerde bulunmaktaydı. Yöneticisi sağlıkçı olan sitelerde en çok KOK'ların etki mekanizmasından bahsedilmekteydi(%100), en fazla yanlış bilgi enjektabl kontraseptiflerin kullanım kuralları hakkındaydı(%11). Yöneticisi sağlıkçı olmayan sitelerde en çok cilt altı implantın etki mekanizmasından bahsediyordu(%100), en çok yanlış bilgi yüzde olarak RIA'nın kontraendikasyonlarındaydı(%20), en çok eksik bilgi içerenlerde KOK'ların kontraendikasyonları(%100), enjektabl kontraseptiflerin avantajları(%100) ve cilt altı implantın yan etkilerindeydi(%100). Sonuç:İnternet sitelerindeki hormonal doğum kontrol yöntemleri,kondom,RİA,cilt altı implantlar ile ilgili içerdikleri bilgiler genel çoğunluğu doğru olup,az miktarda yanlış bilgiler içermekteydi. Eksik bilgiler de bulunmaktaydı. Anahtar kelime:kontraseptif,internet,doğum kontrol yöntem