Kültürel diplomasi çerçevesinde Europalia Türkiye sanat festivallerinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Rıdvan Gölcük

Danışman: Şengül Aydıngün

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İngilizcede 'public diplomacy', Fransızca'da 'la diplomatie publique' olarak kullanılan "kamu diplomasisi" kavramı, bir hükümetin başka ulusların halkını ve aydınlarını, bu ulusun politikalarını kendi avantajına döndürmek amacıyla etkilemeye çalışması anlamına gelmektedir. Bu hedefe ulaşmanın en önemli yollarından birisi "yumuşak güç" olarak kabul edilen sanatsal faaliyetlerdir. Avrupa Birliğinin bütünleşmesi kapsamında olgunlaştırılan ve 1969 yılında kurulan Avrupa'nın en büyük sanat organizasyonlarının başında gelen ve tamamen kamu diplomasisi girişimleriyle başlayan "Europalia" ve Europolia içinde Türkiye'nin 20 yıllık yer alma geçmişi bu tezin konusunu oluşturmaktadır. Tezde Europalia Sanat Festivali, kültürel diplomasi ekseninde ele alınarak, bu süreçteki yaklaşımlar irdelenmiş ve bu alanın ülkemiz adına sunacağı fırsatlar gösterilmeye çalışılmıştır. Türkiye'nin Merkezi Brüksel'de bulunan ve iki yılda bir gerçekleşen Europalia sanat festivaline ilk başvurusu 1996 yılında olmuştur. Kurum başvuruyu kabul ederek "Europalia 96" nın konuk ülkesinin Türkiye olacağını duyurmuştur. Türkiye, festivalin Avrupa Topluluğu üyeliği için artı değer katacağını düşünmüştür. Kültür-sanat etkinliklerinin sadece kendi bağlamında değerlendirilemeyeceği açıktır. Fakat kısa bir süre sonra kurum, festivalin ertelendiğini bildirilmiştir. Başlangıçta ekonomik sebepleri neden olarak gösteren organizasyonun politik sebepler dolayısıyla 96 Europalia'sını gerçekleştirmediği anlaşılmıştır. Türkiye'nin 1997 yılına ertelenen Europalia müracatı, Belçika tarafından reddedilmiştir. Bu erteleme ve iptallerin ana sebepleri eurocentric bakış açısından şekillenen politik sebepler gibi görünmektedir. Reddedilme gerekçesi olarak gösterilen Türkiye'nin organizasyon hazırlıkları boyunca yaptığı bazı hataların olduğunu da kabul etmemiz gerekir. 2013 yılına gelindiğinde, 2015 Europalia'sının konuk ülkesinin Türkiye olduğu duyurulur. 2015 yılının sözde Ermeni soykırımının yüzüncü yıldönümüne gelmesi sebebiyle özellikle Avrupa merkezli bazı kurumlar Türkiye'nin Europalia'ya katılımı konusunda tepkilidir. Belçika tarafı tarihin bir tesadüf olduğunu duyurmuştur. Türkiye ise bu kez 1996 ve 1997 tecrübelerinden tamamen farklı olarak daha tecrübeli ve dikkatli hareket etmiştir. Türkiye festivalin Avrupa ile olan ilişkilerini bir üst perdeye taşıyacağını umut etmiştir.