Gemilerin liman devlet denetimi (PSC) sonuçlarının analizi: Kocaeli liman örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: UĞUR AKBAŞ
Danışman: Ozan Hikmet Arıcan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Deniz taşımacılığı, küresel ticaretin temel taşıyıcı gücü olup, gemi denetimleri emniyetli taşımacılığın sağlanması açısından büyük önem arz etmektedir. Bu kapsamda, Liman Devleti Denetimi (PSC), yabancı bayraklı gemilerin uluslararası emniyet ve çevre standartlarına uygunluğunu değerlendiren bir gemi denetim türüdür. PSC denetimleri, gemi tipleri ve yaşlarına göre farklılık gösterebilir ve standart altı gemilerin tespit edilmesini amaçlamaktadır. Bu çalışmada, Kocaeli limanlarında Akdeniz Mutabakat Zaptı (Med MoU) kapsamında gerçekleştirilen PSC denetim sonuçları analiz edilerek, hangi gemi tiplerinin ve yaşlarının daha yüksek risk taşıdığı belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışma kapsamında, istatistiksel analiz yöntemlerinden Varyans Analizi (ANOVA) kullanılarak gemi tipi ve yaşı ile eksiklik sayısı arasındaki ilişkiler incelenmiş; ayrıca, yüksek ve düşük risk grubundaki gemilerin denetim sıklığı ve eksiklik oranları değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, 12 yaş ve üzeri gemilerin daha fazla eksiklik içerdiğini ve özellikle genel kargo gemilerinin daha sıkı denetim gerektirdiğini ortaya koymaktadır. Denetimlerin genel olarak etkili olduğu görülse de, süreçlerin daha da geliştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda, gemi risk değerlendirme kriterlerinin güçlendirilmesi ve denetim aralıklarının gemi tipi ile yaşına göre yeniden düzenlenmesi önerilmektedir. Ayrıca, gemilerin denetimlere yönelik hazırlık süreçlerini iyileştirmesi, denetim etkinliğini artıracaktır. Bu çalışma, Türkiye'nin en büyük limanı olan Kocaeli özelinde gerçekleştirilmiş olması ve PSC denetimlerinin verimliliğini artırmaya yönelik öneriler sunması açısından literatüre katkı sağlamaktadır.