Özgül öğrenme bozukluğunun dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğundaki sosyal beceriye etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: nurcan Eren Şimşek
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): NURSU ÇAKIN MEMİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmada, Kocaeli Üniversitesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Anabilim Dalı'nda, DEHB ile birlikte ÖÖB tanısı ve yalnızca DEHB tanısı ile takip edilmekte olan, yaşları 7-12 arasında bulunan çocukların; sosyal beceri düzeylerinin ve ÖÖB'nin DEHB'deki sosyal beceri düzeyi üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Metod: Ekim 2016 ile Aralık 2016 tarihleri arasında, Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Ruh Sağlığı Polikliniği'nde DEHB ve ÖÖB tanıları ve yalnızca DEHB tanısı ile takip edilen, DEHB belirtileri medikal tedavi ile kontrol altında olan, klinik olarak zeka geriliği olmayan, eş zamanlı olarak otizm spektrum bozukluğu ve/veya işlevselliği DEHB ve ÖÖB'den daha fazla bozan eksen I tanısı olmayan, 7-12 yaş aralığında 30'ar çocuk ve aileleri çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırmacı tarafından çocuklara ve ebeveynlerine Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi- Şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu- Türkçe Uyarlaması (ÇDŞG-ŞY-T) yapılmıştır. Yapılan görüşmelerde ÇDŞG-ŞY-T ile taranamayan tanılar, araştırmacının DSM-5 tanı ölçütlerine dayalı klinik görüşü ile değerlendirilmiştir. ÖÖB ön tanısı düşünülen hastalara "ÖÖG bataryası" uygulanmıştır. Çalışmaya katılan tüm çocukların ebeveynlerine "sosyodemografik bilgi formu" ve "sosyal beceri değerlendirme ölçeği" (SBDÖ) verilmiştir. Bulgular: DEHB ve ÖÖB grubunun okuma ve yazmaya geçiş süreleri anlamlı olarak geç bulunmuştur. DEHB ve ÖÖB'li grupta toplam sosyal beceri düzeyi 216,96±52,83, DEHB grubunda ise toplam sosyal beceri düzeyi 217±25,59 olarak bulunmuştur. DEHB ve ÖÖB tanılı olup özel eğitim alan grubun toplam sosyal beceri puan ortalaması 220,37±60,30, DEHB+ÖÖB tanılı olup özel eğitim almayan grubun toplam sosyal beceri puan ortalaması 213,07±44,71 olarak hesaplanmıştır. Gruplar arasında, SBDÖ alt test ve toplam ortalama puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Genel grupta ilişkiyi sürdürme ve duygusal beceri puan ortalamaları; DEHB'li grupta ise saldırgan davranışlarla başa çıkma, bilişsel beceriler ve toplam sosyal beceri puan ortalamaları kız çocuklarında erkek çocuklara oranla daha yüksek bulunmuştur. Annesinin eğitim düzeyi ilkokul olan çocukların temel sosyal beceri, konuşmayı başlatma ve sürdürme becerileri puan ortalamaları annesi ortaokul, lise ve üniversite mezunu olan çocuklara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır. DEHB ve ÖÖB'li grupta okul öncesi eğitim alan çocukların ilişkiyi başlatma ve duygusal beceri puan ortalamaları eğitim almayan çocuklara oranla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır. Düzenli sosyal aktivite yapan çocuklarda, genel grupta toplam sosyal beceri ve grupla iş yapabilme beceri puan ortalamaları ile DEHB ve ÖÖB grubunda toplam sosyal beceri, temel sosyal beceri, ilişkiyi sürdürme ve kendini kontrol etme beceri puan ortalamaları aktivite yapmayanlara oranla daha yüksek bulunmuştur. Gruplar arasında ebeveyn yaş ortalaması, baba eğitim durumu, anne baba çalışma durumu, aile yapısı, aile aylık gelir düzeyi, kardeş sayısı değişkenlerinde anlamlı fark bulunmamıştır. Tartışma: Çalışmamızda DEHB ve ÖÖB'li grup ile DEHB'li grup arasında sosyal beceri toplam ve alt ölçek puanları arasında anlamlı fark olmadığı bulunmuştur. Bu sonuç örneklemin küçük olması ve her iki grubunda tedavi görüyor olması ile açıklanabilir. Sosyal beceri düzeylerinin cinsiyet, anne eğitim durumu, okul öncesi eğitim ve sosyal aktivite değişkenleri ile ilişkili olduğu saptanmıştır. ÖÖB'deki sosyal beceri düzeyleri ve ilişkili etmenlerin belirlenmesi için, daha geniş ve herhangi bir tedavi programına dahil edilmemiş gruplarla yapılacak çalışmalara ihtiyaç olduğu düşünülmüştür.