Evsel atıksu arıtma tesisi çıkış suyunda bulunan mikroplastiklerin ozon bazlı oksidasyon prosesleri ile arıtılabilirliği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİNEM KURU

Danışman: Ayla Arslan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Son yıllarda dünya genelinde artmakta olan plastik üretimi ve tüketimine bağlı olarak, çevrede oluşan plastik kirliliği de artmıştır. Plastiklerin çeşitli yollarla parçalanması sonucu oluşan boyutları 1µm- 5mm arasında olan parçaçıklar mikroplastiklerdir. Mikroplastiklerin yaygınlaşması hem çevre hem de canlı sağlığı açısından önem arz etmektedir. Farklı kaynaklardan ortama yayılan mikroplastiklerin hemen hemen her yerde özellikle de sucul ortamlarda varlıkları gözlemlenmektedir. Bu çalışmada evsel atıksu arıtma tesisi çıkış suyunda bulunan mikroplastiklerin ozon bazlı oksidasyon proseslerinin kullanılması ile arıtılabilirlikleri araştırılmıştır. Yapılan deneysel çalışma, atıksu arıtma tesisinin çıkış suyundan 5 ay boyunca alınan kompozit numunelerle ile yapılmıştır. O3, O3/UVC, O3/UVC/TiO2 ve O3/UVC/ZnO prosesleri kullanılması sonucunda mikroplastik giderim verimlerinin incelenmiştir. Kasım, Aralık ve Şubat numunelerinde O3 yöntemi farklı koşullarda çalışılması sonucunda Taguchi deneysel çalışma analizi yapılmış ve optimum koşullar belirlenmiştir. İlk üç ay yapılan çalışmalarda en yüksek verim %90 olup çalışma şartları pH=7 O3=10 ve süre=60 dakikadır. Bu aylarda aynı zamanda taguchi deneysel analizler yapılmış ve sonucunda en yüksek verimin elde edildiği optimum koşullar ve katalizör miktarları belirlenmiştir. Mart ve Nisan aylarında optimum şartlar altında O3, O3/UVC, O3/UVC/TiO2 ve O3/UVC/ZnO prosesleri yapılmıştır. Bu aylarda en yüksek verimler O3 ile %82, O3/UVC ile %68, O3/UVC/TiO2 ile %78 ve son olarak O3/UVC/ZnO ile %77'dir. Karakteristik özellikleri incelendiğinde fiber, film, pelet, boncuk, amorf/köpük türleri iken en çok fiber yapılı mikroplastikler gözlemlenmiştir. Renk olarak en çok siyah mikroplastikler bulunmaktadır. Mevsimsel değişikliği bağlı olarak mikroplastiklerin renk çeşitliliğinde artış görülmüş bunun sebebi kış aylarında kullanılan kozmetik malzemeler ve tektsil ürünlerinden kaynaklanabileceği düşünülmüştür.