OKULLARIN DİJİTAL YETERLİLİĞİNİN YÖNETİCİ, ÖĞRETMEN VE ÖĞRENCİLERİN BAKIŞ AÇISIYLA DEĞERLENDİRİLMESİ: KOCAELİ ÖRNEĞİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İSMAİL ÇOLAK
Danışman: Arzu Deveci Topal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, Kocaeli ilindeki farklı sosyo-ekonomik düzeylere sahip ortaokullarda görev yapan yöneticiler, öğretmenler ve öğrencilerin dijital yeterlilik algıları temel alınarak okulların dijital olgunluk düzeyleri değerlendirilmektedir. Çalışmada, Avrupa Komisyonu tarafından geliştirilen SELFIE (Self-Reflection on Effective Learning by Fostering Innovation through Educational Technologies) aracı kullanılmakta; bu araç aracılığıyla dijital strateji, altyapı, öğretim süreçleri, pedagojik uygulamalar, dijital güvenlik ve sürekli mesleki gelişim gibi çeşitli boyutlarda paydaşların görüşleri toplanmaktadır. Nicel yöntem yaklaşımıyla gerçekleştirilen araştırmada nicel veriler istatistiksel analizlerle incelenmiştir. Araştırmanın evreni, Kocaeli ilindeki çeşitli sosyo-ekonomik yapılara sahip ilçelerde bulunan ortaokulları kapsamaktadır. Bu okullarda görev yapan 80 yönetici, 413 öğretmen ve öğrenim gören 768 öğrenci örneklemi oluşturmaktadır. Elde edilen bulgular, yöneticilerin dijital liderlik rollerini üstlenmede yetersiz kaldıklarını, öğretmenlerin dijital pedagojik yeterliliklerinin geliştirilmesi gerektiğini ve öğrencilerin teknolojiye erişiminde eşitsizlikler yaşadıklarını göstermektedir. SELFIE alt boyutları arasında sosyo-ekonomik düzeye göre özellikle "Ortak Dijital Yeterlik" ve "Donanım" alanlarında belirgin farklılıklar tespit edilmiştir. Nitel veriler, bu farklılıkların altyapı eksiklikleri, teknik destek yetersizliği ve bölgesel dijital uçurumlarla bağlantılı olduğunu göstermektedir. Bu durum, dijitalleşme politikalarının yalnızca teknik altyapıyla sınırlı kalmaması gerektiğini, insan kaynağı, mesleki gelişim ve stratejik planlamanın bütünsel bir biçimde ele alınması gerekliliğini ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçları, Türkiye'deki okulların dijitalleşme seviyeleri yönetici, öğretmen ve öğrenci görüşlerinden elde edilen bilimsel verilerle belirlenmekte; ulusal dijital eğitim politikalarına kanıta dayalı görüşler sunmakta ve eğitimde dijital eşitliğin sağlanmasına yönelik stratejilerin belirlenmesinde önemli bir rehber olacağı düşünülmektedir.