Hipertansif bireylerin beslenme alışkanlığı yaşam tarzı değişikliği ve tedavi uyumunun değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NEJLA KARAHODA ÖZTÜRK

Danışman: Tuncay Müge Alvur

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Hipertansiyon ülkemizde ve dünyada sık görülen kronik hastalıklardan biri olup gün geçtikçe prevalansı da artmaktadır. Hipertansiyon tedavisi uygun yapıldığında kan basıncı kontrol altında tutulduğunda mortalite ve morbidite oranları da düşmektedir. Bu nedenle tanı aldıktan sonra beslenme alışkanlıkları ve yaşam tarzı değişiklikleri ve tedaviye olan uyumlarını değerlendirmeyi amaçladık. Materyal ve Metod: Çalışmamıza Kocaeli Üniversitesi Hastanesi Kardiyoloji Polikliniğine başvuran HT tanılı 182 hasta katıldı. Hastalara sosyodemografik özellikler, hipertansiyon ile ilgili sorular ve Hipertansif Bireylerin Tedaviye Uyumu ve Yaşam Değişikliği Başarısını Değerlendirme Ölçeği'ni içeren sorular uygulandı. İstatistiksel değerlendirme, IBM SPSS 20.0 (IBM Corp., Armonk, NY, USA) paket programı kullanılmıştır. Verilerin Normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov Testi/Shapiro Wilk testi ile değerlendirildi. Gruplar arasındaki farklılık normal dağılıma sahip olan nümerik değişkenlerde normal dağılıma sahip olmayan nümerik değişkenler için Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis testi ile belirlendi. Gruplar arası farklılıkları değerlendirmek amacı ile kategorik değişkenlerde Fisher's Exact ki kare testi kullanıldı. Nümerik Değişkenler arasındaki ilişki Spearman Korelasyon Analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza katılan hipertansiyon hastalarının 112'si (%61,54) kadın, 70'i (%38,44) erkekti. Hastaların yaş ortalaması 63,04±9 yıl, hipertansiyon tanı süresi ortalaması 13,33±10 yıl olarak bulundu. Hipertansif Bireylerin Tedaviye Uyumu ve Yaşam Değişikliği Başarısını Değerlendirme Ölçeğine göre katılımcıların 34'ü (%21,52) uyumsuz, 124'ü (%78,48) uyumlu saptandı. . Yaş ortalaması, hastalık tanı süresi arttıkça hastaların tedaviye uyumlarının da arttığı sonucuna ulaşıldı. Hastaların tanı aldıktan sonra yaşam tarzı değiştirmesinin, egzersiz yapmasının, diyete uymalarının, yemek pişirilirken HT tanısı alan birinin var olup olmadığını gözetmesinin, HT ile ilgili yeterli bilgisinin bulunmasının, birinci derece akrabalarda HT tanısı olan birinin olmasının tedaviye uyumu arttırdığı görüldü. Tanı aldıktan sonra vücut ağırlığında artış olanların, sofrada yemeklere tuz atanların, diyete uymayanların tedaviye uyumlarının düşük olduğu saptandı. Ek hastalık varlığı, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, meslek, sigara ve alkol kullanımı, birlikte yaşama durumu, evde tansiyon aleti bulundurma, tansiyonunu düzenli ölçme ile tedavi uyumu arasında anlamlı bir ilişki bulunamadı. Sonuç: Araştırmamız sonucunda tedavi uyumunu arttıran ve azaltan bazı faktörler elde edilmiştir. Kullanılan ölçek ile ilgili yeterli sayıda çalışma olmadığı için daha fazla çalışmaya ihtiyaç bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, Yaşam Tarzı Değişikliği, Tedavi Uyumu.