5005-H24 alüminyum alaşımı ve BH 20/34 çeliğinin CMT yöntemi ile kaynak edilebilirliğinin araştırılması ve kaynak parametrelerinin optimizasyonu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Makina Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HALDUN NÜMAN

Danışman: EMEL TABAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Son yıllarda gelişen teknoloji ve artan rekabet nedeni ile araç gövdelerinde düşük fiyat, iyi korozyon direnci ve yüksek mekanik özelliklerini birleştiren galvanizli çelik sacların kullanımı yaygınlaşmaktadır. Galvanizli BH 20/34 çelik saclar, özellikle otomotiv endüstrisinde, yüksek korozyon direnci sağlamaları ve fırınlama sonrası artan mekanik özellikleri nedeni ile kapı ve kaput dış sacı olarak geniş oranda kullanılmaktadırlar. Benzer şekilde 5xxx serisi alümünyum alaşımları da yüksek korozyon direnci sebebi ile özellikle dış panellerde yaygın kullanım alanına sahiptir. Bu çalışmada 0,65 mm kalınlığa sahip BH 20/34 çelik sac ile 2 mm kalınlığında 5005-H24 alaşımı alüminyum levha CMT (Cold Metal Transfer) yöntemi kullanılarak silisyum esaslı bir tel olan AlSi5 (ER 4043) teli ile birleştirilmiştir. 2 metalin birleşme arayüzeyleri arasına değişen miktarda boşluk verilerek kaynak işlemi yine değişen tel besleme hızlarında gerçekleştirilmiştir. Kaynatılan numuneler, otomotiv üretimindeki boya fırınlarında olduğu gibi, 180 C sıcaklığa değişen sürelerde maruz bırakılmışlardır. Optimum kaynak parametrelerini belirlemek için L16 Taguchi deney tasarımı yönteminden faydalanılmıştır. Bağlantıların en yüksek çekme dayanımlarını tespit etmek için çekme testi uygulanmış ve buna göre ideal kaynak parametreleri; Tel besleme hızı: 5,5 metre/dakika, parçalar arası boşluk: 0,3 mm ve fırınlama süresi: 0 dakika olarak belirlenmiştir. Elde edilen kaynaklı bağlantıların mekanik ve mikroyapısal özelliklerinin incelenmesi amacıyla yorulma testleri uygulanmış, numuneler taramalı elektron mikroskobu (SEM), Enerji Dağılım Spektrometresi (EDS) ile analiz edilmiştir. Bağlantıların kaynak bölgelerinden alınan numuneler mikroskobik ve makroskobik olarak incelenmiş, mikro sertlik taraması yapılmıştır.