İç Toros Okyanusu Sorunu


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Rahmi Melih Çörtük

Danışman: Ömer Faruk Çelik

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Orta Anadolu Kristalen Karmaşığı ile Anatolid-Toridler arasında yer alan İç Toros Okyanusu'nun varlığı ya da yokluğu günümüzde birçok araştırmacı tarafından tartışılmaktadır. Söz konusu okyanusal alanın var olduğunu öne süren bilim insanları bu okyanusu temsil ettiği düşünülen İç Toros Kenet zonu boyunca yüzeyleyen ofiyolitlerin ve yığışım karmaşıklarının İç Toros okyanusundan türediğini düşünmektedir. Diğer bir yandan bu okyanusal kolun var olmadığını düşünen bilim insanları ise tüm ofiyolitlerin ve okyanus içinde oluşan metamorfik kayaçların İzmir-Ankara-Erzincan okyanusal alanından türediğini öne sürmektedir. Bu doktora tezi kapsamında Doğu Toroslar ile Orta Anadolu Kristalen Karmaşığı arasında yer alan çalışma sahasındaki ofiyolitik ve metamorfik kayaçların oluşum/başkalaşım zamanları ve oluşum koşullarını belirlemek için petrojenetik çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Çalışma sahası içerisinde yer alan Korumaz ve Hınzır Dağ bölgesindeki metamorfik kayaçlardan elde edilen 40Ar-39Ar yaş verileri ve basınç sıcaklık koşulları bu kayaçların Tavşanlı ve Afyon Zonlarının Orta Anadolu Kristalen Karmaşığı doğusuna kadar devam ettiğini ortaya çıkarmıştır. Pınarbaşı ve Hınzır Dağı civarındaki ofiyolitik kayaçlardan elde edilen yeni U-Pb zirkon yaş verileri bu kayaçların Orta Anadolu Ofiyolitlerinden yaklaşık 10 My daha erken dönemde oluşmaya başladıklarını göstermektedir. Orta Anadolu Kristalen Karmaşığı içerisinde yer alan ofiyolitik, metamorfik ve sokulum kayaçlardan yapılan jeokronolojik çalışmalar bu kayaçların evrimsel süreçlerinin Orta Anadolu Kristalen Karmaşığı'nın güneyinde yer alan ofiyolitik kayaçların oluşum ve yerleşme zamanlarından farklı olabileceğini düşündürmüştür. Orta Anadolu Kristalen karmaşığı ile Toros Kuşağı arasında yer alan çalışma sahasındaki ofiyolitik ve metamorfik kayaçlardan elde edilen yeni saha ve analitik verilerle İç Toros Okyanusu'nun var olduğu sonucuna varılmıştır.