Sincap kafesli asenkron motorlarda enerji verimliliği tespiti için saha deneyine dayanan yeni bir yaklaşım

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜVENİR KAAN ESEN

Danışman: Engin Özdemir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Elektrik motorları ve bağlı sistemler küresel elektrik enerjisi arzının yaklaşık olarak yarısını tüketmekte ve atmosfere 6.040 milyon ton karbondioksit emisyonu bırakmaktadır. Avrupa Birliği ve Türkiye'de, elektrik motorları ve bağlı sistemlerinin sanayide tüketilen elektrik enerjisinin yaklaşık %70'ini oluşturduğu tahmin edilmektedir. Bu nedenle potansiyel açıdan tüketimde payın yüksek olduğu böylesine önemli bir enerji tüketim kaynağında verimlilik kapsamında çalışmalar yapılagelmiştir. Üretimde eko-tasarım gereksinimleri, asgari enerji verimlilik sınıfları, gümrük ve piyasa kontrolü vb. uygulamalar bunlardan sadece bir kaçı olarak karşımıza çıkmaktadır. Elektrik motoru küresel pazarının büyüklüğü ve enerji tüketimindeki payı ulusal veya Avrupa Birliği gibi uluslararası düzeyde mevzuatta yer alan zorunlu uygulamaları ve bu uygulamalara bağlı olarak enerji verimliliği ölçümü ve denetimlerin gerekliliğini ortaya koymaktadır. Denetimin olduğu her noktada ölçüm, muayene ve deneyler kaçınılmaz hususlardır. Bu bağlamda gerçekleştirilecek uygunluk değerlendirme deneyleri güvenilir, doğru ve tekrarlanabilir sonuçlar vermelidir. Bu çalışmanın amacı, uygulanması zaman alan ve ekonomik olmayan laboratuvar deneyleri yerine, endüstriyel çalışma şartlarında sincap kafesli asenkron motorların nominal ve yük altındaki verim değerini, bilinen standard deney yöntemler esas alınarak, moment sensörleri gerektirmeksizin ölçümler aracılığı ile hesaplamak adına deney yöntemi geliştirmektir. Bu sayede verimsiz asenkron motorları yenileme veya tespit etme projelerinde doğru karar verilmesine katkı sağlayacak bir metot belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışma sonucunda, sincap kafesli asenkron motorlarda verim tespiti açısından endüstriyel işletme şartlarında kolaylıkla uygulanabilir, tekrarlanabilirlik ve yeniden üretilebilirlik açısından çeşitli deneyler ile doğrulanmış, ölçüm belirsizliği bilinen ekonomik bir deney yöntemi ve hesaplama adımları ortaya konmaktadır.