İleri Pasaj Mezenkimal kök hücrelerin Aquaporin profilinin Erken Pasaj Mezenkimal kök hücrelerle karşılaştırılması ve Adipojenik farklılaşma verimi üzerindeki etkisinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞEGÜL AYTEKİN

Danışman: Yusufhan Yazır

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Kök hücrelerin ileri ve erken pasajlarında hücre yapılarının farklılık gösterdiği bilinmektedir. Hücre yaşamında önemli rolleri olan aquaporinler (AQP), kök hücre yaşam döngüsü ve farklılaşmada önemli role sahiptir. Çalışmamızın amacı ileri pasaj kemik iliği kaynaklı mezenkimal kök hücrelerde (Kİ-MKH) aquaporin profilini erken pasaj ile karşılaştırmak ve adipojenik farklılaşma sonrası aquaporin değişimlerini inceleyerek farklılaşma üzerine katkısını belirlemektir. Yöntem: Bu amaçla çalışmamızda Kİ-MKH'leri kullanılmıştır. Hücrelerin karakterizasyonu flow sitometri ile kök hücre yüzey belirteçleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Karakterize edilen Kİ-MKH'leri pasaj 3 (P3) ve pasaj 8 (P8)'de kontrol ve farklılaşma gruplarına ayrılarak 0., 1., 3., 7., 14. ve 21. günlerde AQP1, AQP3, AQP7, AQP9 ve AQP10 düzeyleri Real Time-PCR, ELİSA ve immunfloresan çalışmaları yapılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Flow sitometri ile hücrelerin Kİ-MKH olduğu doğrulanmıştır. Kİ-MKH, P3 ve P8'e getirildiğinde farklılaşma başlatılmıştır ve ilerleyen günlerde AQP protein ekspresyonlarının önce yükseldiği sonra düştüğü görülmüştür. P3'teki yükselmelerin P8'e göre daha erken günlere denk geldiği gözlemlenmiştir. Gen ekspresyonu analizinde ise protein ekspresyonlarının düştüğü günlerde AQP gen ekspresyonu seviyelerinin istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde arttığı görülmüştür. Ayrıca ileri ve erken pasaj AQP profilleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamızda pasaja göre aquaporin profili Kİ-MKH'lerde ilk kez incelenmiştir. Gen ve protein ekspresyonları arasındaki karşılıklı değişimler bize AQP'lerin farklılaşma sürecine katkıda bulunduğunu göstermektedir. Ayrıca çalışmamızda yaşlanma ile farklılaşma potansiyeli arasında olan ilişkiye AQP profilinin katkısı olduğu gösterilmiştir. Bu ilişkide AQP'lerin rolü hücre yaşlanmasıyla ilgili olası önlemler ve uygulanabilecek tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesine katkıda bulunabilir.