Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mehmet Buğrahan Gürcan
Danışman: Mustafa Yıldız
Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı kronik
şizofreni hastalarında grup ortamında kendi yaşam öykülerini anlattıkları
anlatı tedavisi ve etkileşimli, duygu temalı, kültürle uyumlu video
kesitlerinin kullanıldığı izleti tedavisinin uskuramı becerileri, psikopatoloji
ve toplumsal işlevsellik üzerine etkilerini araştırmaktır.
Yöntem: Çalışmaya şizofreni tanısı olan 30 hasta
dahil edildi, çalışma sebebi ile değerlendirme süreci başında 2 hasta
çalışmadan ayrıldı. Hastalar rastgele örneklem yöntemiyle 2 gruba ayrıldı. Bir
gruba anlatı, diğer
gruba izleti
tedavisi uygulandı. Grup tedavileri başlamadan
önce ve tedaviden sonra katılımcılara Dokuz Eylül Zihin Kuramı Ölçeği (DEZİKÖ),
Gözlerden Zihin Okuma Testi (GZOT), Toplumsal
İşlevselliği Değerlendirme Ölçeği (TİDÖ), Pozitif ve Negatif Sendrom
Ölçeği (PANSS) ve Montreal
Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MoCA) uygulandı. Grup-içi ön-test ve son-test
sonuçları Wilcoxon testi ile karşılaştırıldı. Tedavi etkinliği açısından
gruplar arası karşılaştırma için Mann-Whitney U ve karışık desenli ANOVA
kullanıldı.
Bulgular: Anlatı
tedavisi uygulanan hasta grubunda PANSS negatif ve genel
psikopatoloji alanlarında, DEZİKÖ, TİDÖ ve MoCA ölçeklerinde girişim öncesi ve
sonrası puan ortalamalarında anlamlı düzeyde artış bulundu. İzleti tedavisi uygulanan grupta
PANSS negatif, DEZİKÖ, TİDÖ, MoCA ve GZOT puanlarında girişim öncesi ve sonrası
karşılaştırıldığında anlamlı fark bulundu. Tedavi öncesi ve sonrası yapılan karşılaştırmada İzleti grubunda GZOT ve DEZİKÖ-pot kırma alt
ölçeği puan ortalamalarının anlatı grubuna göre daha yüksek olduğu bulundu.
Sonuç: Anlatı ve izleti tedavisi, uskuramının
gelişmesine katkı sağlayabilmekte;
psikopatolojide azalmaya, sinirbilişsel alanlarda gelişmeye ve toplumsal
işlevsellikte artmaya yol açabilmektedir. İzleti tedavisinin algısal uskuramı
gelişiminde daha etkin olduğu söylenebilir.