Web siteleri için birleşik web erişilebilirlik değerlendirme çerçevesi önerisi

ZEHRA ALTUNTAŞ

Web siteleri için birleşik web erişilebilirlik değerlendirme çerçevesi önerisi

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEHRA ALTUNTAŞ

Danışman: Pınar Onay Durdu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Görme, işitme, epilepsi, motor veya bilişsel becerilerde azalma gibi engelleri olan kullanıcılar, web tarafından sunulan hizmetlere erişimde sorun yaşayabilmektedirler. Günümüzde özellikle iletişim ve bilgiye erişim aracı haline gelen web sitelerinin herkes tarafından erişilebilir olarak tasarlanması oldukça önemli bir konudur. Tez kapsamında web sitelerinin erişilebilirlik konusunda değerlendirilebilmesi için Web İçeriği Erişilebilirlik Yönergesi 2.0 dikkate alınarak Birleşik Web Erişilebilirlik Değerlendirme (BWED) Çerçevesi geliştirilmiştir. BWED çerçevesi otomatik ve uzman temelli değerlendirme yaklaşımlarının bir arada uygulanmasını sağlayacak şekilde yapılandırılmıştır. Otomatik değerlendirme yöntemi olarak Achecker aracı dahil edilirken uzman temelli değerlendirme yaklaşımı olarak da Bariyer Gezinti (BG) yöntemi için BWED çerçevesi içerisinde bir ara yüz oluşturulmuştur. Bu çerçeve kullanılarak yapılacak erişilebilirlik değerlendirmeleri sonucunda değerlendiricilere bir web sitesinde bulunan erişilebilirlik hataları raporlanırken, hataların giderilmesi için de öneri niteliğinde tavsiyeler sunulabilmektedir. Geliştirilen BWED çerçevesi aracılığıyla, erişilebilirlik hata sayıları birbirinden farklı olan üç üniversitenin web sitesi değerlendirilmiştir. Böylece geliştirilen uygulamanın doğruluğu ve tutarlılığı analiz edilmiştir. Değerlendirme sonuçlarına göre otomatik ve uzman temelli değerlendirme yöntemlerinden elde edilen sonuçların birbiriyle tutarlı olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca otomatik değerlendirme aracının kontrol edemediği ancak bir uzman tarafından tespit edilmesi mümkün olan kontrol noktalarının da BG yöntemiyle tespit edilebildiği ortaya konmuştur.