Ergenlerde çocukluk çağı travmasının disosiasyon ve kimlik karmaşası ile ilişkisinde zihinselleştirme becerilerinin aracı rolünün incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA BAHAR ACAR
Danışman: Özlem Yıldız Gündoğdu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Bu çalışmada, çocukluk çağında travmaya maruz kalmanın kimlik karmaşası ve disosiasyon ile ilişkisinde zihinselleştirmenin aracı rolü araştırılmıştır. Yöntem: Çalışmaya Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Travma Polikliniklerine başvuran ya da istismara uğramış olması nedeni ile adli psikiyatri polikliniğinde değerlendirilen 12–18 yaş arasında 53 ergen dahil edilmiştir. Kontrol grubunu ise herhangi bir nedenle Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği'ne başvuran, herhangi bir ruhsal bozukluk tanısıyla takip edilen fakat travma öyküsü bulunmayan 12-18 yaş arasında 53 ergen oluşturmuştur. Hastalara Sosyodemografik Veri Formu, Çocukluk Çağı Travma Ölçeği (ÇÇTÖ), Kimlik Durumu Değerlendirme Aracı (KDDE), Ergen Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği ve Yansıtıcı İşleyiş Ölçeği- Ergen Formu (YİÖ-E) uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmamızda çocukluk çağı travma öyküsü olan ergenlerin %86,8'inin cinsel istismar, %67,9'unun fiziksel istismar, %58,5'inin ise duygusal istismara maruz kaldığı saptanmıştır. Travma yaşantısı olan ergenler kontrol grubundaki ergenlere göre disosiyatif yaşantılar ölçeğinden daha yüksek, yansıtıcı işleyiş ölçeğinden daha düşük puan almışlardır. Kimlik durumunu değerlendirme aracı açısından gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Yansıtıcı işleyiş ölçeği ile ergen disosiyatif yaşantılar ölçeği puanı arasında negatif yönde, kimlik durumunu değerlendirme aracı puanı ile çocukluk çağı travma ölçeği toplam puanı arasında pozitif yönde ilişki saptanmıştır. Yansıtıcı işleyiş ölçeği puanı ile kimlik durumunu değerlendirme aracı puanı arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır. ÇÇTÖ puanının disosiasyon düzeyine etkisinde yansıtıcı işleyişin kısmi aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç: Çalışmamız çocukluk çağı travma maruziyeti olan ergenlerde zihinselleştirme becerilerilerinin olumsuz olarak etkilendiğini, bu bireylerin daha fazla kimlik karmaşası yaşayabildiklerini ve travma sonrası disosiyatif belirtilerin ortaya çıkmasında zihinselleştirmenin aracı rol oynadığını göstermesi açısından önemlidir. Bu nedenle ÇÇT öyküsü olan ergenlerde zihinselleştirme temelli terapilerin erken dönemde uygulanmasının travma sonrası psikopatolojilerin önlenmesinde yarar sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca travma öyküsü varlığında hastalarda kimlik karmaşasının sorgulanması varsa tedavi edilmesinin uzun dönemde işlevselliğin artırılmasına yardımcı olabilir. Mevcut çalışmamız kesitsel bir çalışma olduğu için neden sonuç ilişkilerinin kurulabileceği daha geniş örneklemde, uzunlamasına izlem çalışmalarına gereksinim duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Çocukluk çağı travmaları, Kimlik karmaşası, Zihinselleştirme