OBEZITE CERRAHISI ILE BAŞVURAN HASTALARDA GECE YEME SENDROMUNUN DIKKAT EKSIKLIĞI VE HIPERAKTIVITE BOZUKLUĞU ILE İLIŞKISI

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SÜMEYYE TUĞÇE FİRİDİN

Danışman: Elif Tatlıdil Yaylacı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Obezite cerrahisi için başvuran hastalarda Gece Yeme Sendromunun ve DEHB'nin yaygınlığının saptanması, gece yemenin hiperaktivite ve dikkat eksikliği ile ilişkisinin araştırılması, DEHB bulguları ve gece yeme davranışı saptanan hastalarda hangi sosyodemografik değişkenlerin bu özellikleri yordadığının araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Vücut kitle göstergesi 30 ve üzeri olan 75 hasta Sosyodemografik veri formu, Gece Yeme Anketi, Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS), Yeme Tutumu Anketi, Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi ve Montgomery Asberg Depresyon Skalası kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 60'ı (%80) kadın, 15'i (%20) erkek, yaş ortalaması 41,45±12,65 olmak üzere 75 kişi katılmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin %33,3'ünde gece yeme davranışı saptanmıştır. Gece Yeme Sendromu ve DEHB riskli grup (p = 0.001), MADRS skorları (p = 0.003), Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) puanları (p = 0.004), YTT-40 puanları (p = 0,001) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Gece Yeme Sendromu ve DEHB tanılarının ikisini de karşılayan toplamda 21 hasta bulunmuştur. Çok değişkenli analizde ise, Gece Yeme Anketi puanlarını açıklamakta ASRS pozitifliği bağımsız bir risk faktörü olmaya devam etmiştir (p=0,037). PUKİ puanlarını açıklamada ASRS total (p=0,005) ve Gece Yeme Anketi (p=0,008) puanlarının istatistiksel açıdan anlamlı seviyede etkili olduğu bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamız obezite cerrahisi hastalarında DEHB ve GYS birlikteliğini inceleyen bildiğimiz kadarıyla ilk çalışma olmaktadır. DEHB riskli grupta olmanın, GYS için bağımsız bir risk faktörü olduğu çok değişkenli analizle ortaya konmuştur. Bulgular, obezite cerrahisi öncesi psikiyatrik değerlendirme sürecine DEHB, GYS ve uyku kalitesi gibi psikiyatrik parametrelerin sistematik biçimde dahil edilmesinin klinik açıdan önemli olabileceğini göstermekte, çalışmamızın bu alana önemli katkı sağlayabileceği düşünmekteyiz.