İzmit Sağlıklı Hayat Merkezine başvuran bireylerde diyabet farkındalığı ve bilgi düzeyi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞULE ÖZMEN
Danışman: Tuncay Müge Alvur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Diyabet, tüm dünyada ve ülkemizde sıklığı gittikçe artan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Toplumda diyabet farkındalığının ve bilgi düzeyinin yetersizliği erken tanının önüne geçmektedir. Birçok diyabetli yaşamını tehdit eden komplikasyonlar ortaya çıktığında diyabetin farkına varmaktadır ve bu durum diyabet ve çıktılarının getireceği yük ve ekonomik kayıpla sonuçlanmaktadır. Bu nedenle toplumda diyabet farkındalık düzeyinin arttırılması, erken dönemde kan glukoz düzeyinin kontrol altına alınması yoluyla diyabetin ortaya çıkışının geciktirilmesi, nöropati, retinopati, nefropati, kardiyovasküler hastalıklar gibi diyabet komplikasyonlarının önlenmesi, bireylerin yaşam kalitesinin arttırılması ve yaşam süresinin uzatılması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada İzmit Sağlıklı Hayat Merkezi'ne başvuran bireylerin diyabet hastalığı hakkındaki farkındalık durumu ve bilgi düzeyinin saptanması hedeflenmiş olup, diyabet tanısı olan ve olmayan tüm bireylerde diyabet hastalığı açısından farkındalık kazanılmasına katkı sağlamak ve bilgi düzeyinin arttırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışma tanımlayıcı kesitsel tipte bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini, İzmit Sağlıklı Hayat Merkezine başvuran erişkinler oluşturmaktadır. Çalışmaya toplamda 374 kişi katılmıştır. Veri toplama anket formu 34 soru içeren 2 bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın istatistiksel analizleri IBM SPSS 20.0 (IBM Corp., Armonk, NY, USA) paket programı ile yapılmıştır. Bulgular: Çalışmaya %86,1'i kadın ve %13,9'u erkek olmak üzere toplam 374 kişi katılmıştır. Katılımcıların %12,3'ünün diyabet hastası olduğu, %42,8'inin de birinci derece yakınlarında diyabet hastası olduğu görülmüştür. Diyabet hastası olanların %37'sinin diyabet eğitimi almış olduğu görüldü. Tüm katılımcıların 23 puanlık testten aldıkları diyabet bilgi düzeyi puanı ortalaması 19,59 (±2.92 SS) olarak belirlendi. Katılımcılar arasından diyabet bilgi düzeyi toplam puan ortalaması üzerinde puan alanların oranı %58,8'dir. Kadınların toplam puan ortalaması erkeklere göre (p=0,031) ve birinci derece yakınında diyabet hastası olanların toplam puan ortalaması olmayanlara göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p=0,001). Katılımcıların en az oranda doğru cevap verdikleri sorular ise diyabet hastalarının zatürre (%46,3) ve grip (%61,8) aşısı olmaları gerektiğinin sorgulandığı sorular olmuştur. Sonuç: Diyabet tanısı olan hastaların tamamının diyabet eğitimi almadığı saptanmıştır. Kadın katılımcıların erkek katılımcılara göre ve birinci derece yakınında diyabet hastası olanların olmayanlara göre ortalama diyabet bilgi düzeyi toplam puanı anlamlı düzeyde yüksektir. Diyabet hastası olmanın tek başına ortalama diyabet bilgi düzeyi toplam puanına etkisinin olmadığı saptanmıştır. Katılımcıların yaklaşık yarısının diyabet hastalarının zatürre ve grip aşısı olmaları gerektiği konusunda bilgisinin olmadığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: diabetes mellitus, eğitim, bilgi, farkındalık