TÜBİTAK popüler bilim yayınları 3-6 yaş çocuk kitaplığının toplumsal cinsiyet yönünden incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLAN ŞAHİN
Danışman: FATMA BELGİN ÖZAYDINLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Toplumsal cinsiyet kalıp yargıları, bireyleri yaşamlarının her alanında olumsuz etkilemektedir. Kişilik gelişiminin kritik evrelerinden olan okul öncesi dönemde çocukların maruz kaldıkları cinsiyet kalıp yargıları onların tutumlarını, algılarını olumsuz yönde etkilemektedir. Hem resimler hem metinler aracılığıyla toplumsal cinsiyet rollerinin aktarımında önemli bir işlev gören resimli çocuk kitapları, okul öncesi dönemde kullanılan önemli eğitim materyallerinden biridir. Yapılan araştırmalar resimli çocuk kitaplarının toplumsal cinsiyet kalıp yargılarını yansıttığını ortaya koymaktadır. Bu araştırmanın amacı Türkiye'de bilimi geliştirmeyi hedefleyen yayınlarıyla ön plana çıkan Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK)'nun Popüler Bilim Yayınlarının 2021 yılında resmi internet sitesinde satışı yapılan 3-6 yaş aralığı için basılmış 41 adet resimli çocuk kitabını toplumsal cinsiyet açısından incelemektir. Resimli çocuk kitapları kitabın başlığı, kitabın kapağında bulunan karakterler, kitabın ana karakteri, kitaplarda bulunun karakterlerin cinsiyet dağılımı, karakterlerin dış görünüşleri, tasvir edildikleri mekân, rolleri, eylemleri, kullandıkları araç-gereçler ve yazılı tasvirleri yönlerinden içerik analizi ve betimsel analiz yöntemleri ile incelenmiştir. Araştırmanın sonuçları resimli kitaplarda karakterlerin meslekleri, eylemleri ve gösterildikleri mekân yönünden toplumsal cinsiyet kalıp yargılarının dışında örnekler sunulsa da karakterlerin cinsiyet dağılımı, ana karakterlerin cinsiyet dağılımı, karakterlerin dış görünüşleri, mesleksel roller, ev işlerine dönük eylemler, çocuk bakımı ve karakterlerin yazılı tasvirleri gibi birçok yönden toplumsal cinsiyet kalıp yargılarının sürdürüldüğünü ortaya koymaktadır.