Gümüş Nitrat İçeren Sırların Farklı Fırın Atmosferleri ve Farklı Çamur Bünyeleri Üzerindeki Etkilerinin Araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Merve Öztorun
Danışman: Nermin Demirkol
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sırlar, bisküvi bünye üzerine uygulanan, günümüzde çok fazla çeşidi olan ve ürüne görsel zenginlik kazandıran camsı yüzeylerdir. Geçmişten günümüze kadar seramik ürünlerin yüzeylerinde çeşitli artistik etkiler ortaya çıkarmak için sırlardan ve alternatif pişirimlerden yararlanılmıştır. Bunlardan biri de yüzeydeki metalik ışıltılardır. Lüster, redüktif (indirgen) ortamda yüzeyde gelişen ince bir tabakadır. Redüksiyon ortamında lüster oluşumu genellikle metal tuzları ve metal oksitler ile sağlanır. Metal tuzu olan gümüş nitrat (AgNO3), metalik yüzey oluşturma konusunda çok önemlidir. Gümüş iyonlarının (Ag+ ) indirgen (redüksiyon) ortamdaki davranışları, yüzeydeki metalik etkilerin oluşmasını sağlamaktadır. Bu çalışmada, kurşunlu, alkalili ve borlu sır reçeteleri çeşitli Seger hesaplama yöntemleri kullanarak hazırlanmış ve bu sırlara gümüş nitrat (AgNO3) ilavesi ile akçini, şamotlu ve beyaz stoneware çamurdan elde edilmiş numuneler üzerine uygulaması yapılmıştır. Çeşitli bünyeler üzerine uygulanan sırların, oksidatif ve redüktif pişirimleri yapılarak, kurşunlu, alkalili ve borlu sırlara gümüş nitratın (AgNO3) yanı sıra renk veren metal oksitler katılıp pişirim sonrası etkileri incelendi. Parlak-transparan ve parlak-opak özellik göstermesi istenen sırlar, 1000C'de gelişim gösteren, alkali, kurşun ve bor içeren, sır reçeteleri yazılarak seger formülleri hesaplandı. Seger formülleri istenen özelliklere göre tekrar düzenlenerek reçete hesaplamaları yapıldı. Reçete hesaplamalarına göre hazırlanan sırlar, akçini, şamotlu ve beyaz stoneware çamurdan elde edilmiş ve 1000C'de bisküvi pişirimi yapılmış deneme tabletleri üzerine fırça yardımıyla uygulandı. Hazırlanan deneme tabletlerinin hem yükseltgen hem de indirgen ortamda pişirimleri yapıldı. Bu çalışmada, aynı sır reçetelerinin oksidasyon ve redüksiyon ortamlarında farklı etkiler ortaya çıkardığı tespit edildi. Gümüş nitratın (AgNO3) yükseltgen atmosferde sadece eriticiliği ve parlaklığı arttırdığı, indirgen atmosferde ise metalik etkiler ortaya koyduğu gözlemlendi. Reçetelerin akçini, şamotlu ve beyaz stoneware çamurları üzerindeki farklı etkileri tespit edildi. Anahtar Kelimeler: Sır, İndirgen, Yükseltgen, Metalik, Lüster, Gümüş Nitrat