Kocaeli Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi cinsiyet hoşnutsuzluğu biriminde izlenen trans bireylerdeki psikiyatrik eş tanılar


Creative Commons License

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: JÜLİN ŞENER

Danışman: Aslıhan Özlem Polat Işık

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada, üniversite hastanesi psikiyatri polikliniğine başvurarak cinsiyet geçiş sürecine girmiş trans bireylerdeki psikiyatrik eş tanılar, yaygınlıkları ve bunların yordayıcılarının belirlenmesi hedeflenmiştir. Metod: Çalışmamıza 10'u trans kadın, 22'si trans erkek olan 32 birey değerlendirilmiştir. Bu kişilerle SCID-5-CV ve SCID-5-PD kullanılarak yapılandırılmış klinik görüşme yapılmış ve Otizm spektrum anketi, empati ölçeği, sistemizasyon ölçeği, kendine zarar verme davranışı envanteri ve SCL-90-R belirti tarama testi sonuçları açısından incelenmiştir. Bulgular: Major depresif bozukluk ve anksiyete bozuklukları gibi stresle ilişkili psikiyatrik eş tanıların yaygın olduğu görüldü. Psikiyatrik eş tanı oranlarının doğumda atanan cinsiyete göre anlamlı farklılık göstermediği görüldü. Kişilik bozukluğu tanılarının yaygın olduğu, en sık da Narsistik kişilik bozukluğunun görüldüğü sonucuna ulaşıldı. Trans erkeklerin sistemizasyon ölçeği sonuçları hem kesme değerinin üzerinde hem de trans kadınlara kıyasla anlamlı derecede yüksek bulundu. Literatürle uyumlu şekilde geçmiş özkıyım düşünceleri ve kendine zarar verme oranları yüksek bulundu. Sonuç: Psikiyatrik komorbidite ve intihar girişimi yüksek olan bu grupla çalışan ruh sağlığı çalışanları cinsiyet geçiş sürecinde sadece bir kontrol edici gibi hizmet sağlamamakta, hem komorbiditelerin takibi, hem baş etme mekanizmalarının güçlendirilmesi hem aileyle çalışmada aracı olması nedeniyle oldukça önemli bir yer tutmaktadır. Yani geçiş süreci sadece hormon ve cerrahi tedavi onayının verilmesinden çok daha karmaşık ve çok yönlü bir süreçtir. Elde edilen veriler, trans bireylerin ruh sağlığı problemlerini ve bunlara ilişkin çeşitli değişkenleri daha iyi anlamamıza katkı sağlayarak daha iyi bir ruh sağlığı hizmeti sunumunda yol gösterici olabilir. Anahtar Kelime: Transseksüalite, Trans, Cinsiyet disforisi, psikiyatrik eş tanı