Moment aktaran çelik kiriş–betonarme kolon birleşimleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ENES TOSUN
Danışman: Seval Pınarbaşı Çuhadaroğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yapısal çelik ve betonarmenin üstün özelliklerini bir araya getirmesi sebebiyle çoğu zaman geleneksel çelik veya betonarme yapı sistemlerine kıyasla daha ekonomik tasarım imkânı sunan kompozit yapı sistemleri, günümüzde özellikle yüksek yapı uygulamalarının vazgeçilmez taşıyıcı sistemlerinden biri haline gelmiştir. Kompozit yapı sistemlerinin yaygın şekilde kullanılan türlerinden biri, 1980'lerin başlarında ABD'de ve Japonya'da popülerlik kazanmaya başlayan ve geçtiğimiz 40 yıl boyunca üzerinde pek çok çalışma yürütülen, betonarme (BA) kolonlara moment aktaracak şekilde bağlanmış çelik (Ç) kirişlerden oluşan (BAÇ) çerçevelerdir. BAÇ çerçevelerde çelik kirişler çerçeveye yüksek süneklik, büyük açıklık geçebilme yeteneği ve inşa hızı; betonarme kolonlar ise yüksek eksenel dayanım, sönüm ve yatay rijitlik kazandırır. Özellikle çelik kirişlerin döşemeyle birlikte kompozit olarak çalıştığı durumlarda, BAÇ çerçeveli binaların ağırlıklarının, dolayısıyla temel maliyetlerinin, betonarme çerçeveli binalara göre ciddi oranlarda azaldığı tespit edilmiştir. Kolon ve kirişleri güncel betonarme ve yapısal çelik yönetmeliklerine göre tasarlanan BAÇ çerçeveleri diğer çerçevelerden farklı kılan özelliği kiriş-kolon birleşimleridir. Geçtiğimiz 40 yıl boyunca, BAÇ düğümler üzerine, başta ABD ve Japonya olmak üzere bir çok ülkede pek çok deneysel, sayısal ve analitik çalışma yürütüldüğü; buna karşın, bu tür birleşimlerle ilgili ülkemizde herhangi bir çalışma yapılmadığı fark edilmiştir. Ayrıca ülkemizde BAÇ düğümlerin tasarımında, tasarımcıyı yönlendirecek herhangi bir kılavuzun da bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu tez çalışmasının temel amacı, uygulamaları ülkemizde de giderek artan moment aktaran BAÇ birleşimler üzerine uluslararası literatürde yayınlanmış çalışmaları derleyerek, mevcut bilgi birikimini sunmaktadır. Tezde ayrıca, ülkemizde kompozit yapı tasarlayan mühendislere yol gösterici olması amacıyla, BAÇ çerçevelerde kullanılan kiriş-kolon birleşimlerinin tasarımı için hazırlanan kılavuzlar irdelenerek, örnek bir düğüm hesabı da sunulmuştur.