Pankreas adacık kaynaklı MAFA+/PAX4+ kök hücrelerin kullanılmasıyla desellülerize karaciğer doku iskelesinin insülin salgılayan doku parçasına dönüştürülmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET ÖZTÜRK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Gökhan Duruksu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

AMAÇ: Sunulan tez çalışmasında sıçan karaciğerlerinin desellülarizasyonuyla elde edilen karaciğer doku iskelesinin Pax4 (paired box gene 4) ve MafA (musculoaponeurotic fibrosarcoma oncogene homolog A) genleri aktarılmış sıçan pankreatik adacık kaynaklı mezenkimal kök hücreler (MafA+/Pax4+-sPA-MKH) ile resellülarizasyonu sonucu endokrin pankreas işlevine sahip doku üretimi amaçlanmıştır. YÖNTEM: Çeşitli deterjan serileri kullanılarak karaciğer hücrelerinden arındırılmıştır. Böylece doku ve organları oluşturmak için üzerinde hücrelerin tutunup çoğalmalarına olanak tanıyan 3 boyutlu doku iskelesi elde edilmiştir. Bu biyolojik materyalde hücresel bileşenlerin kalmadığı moleküler, histokimyasal ve immün floresan tekniklerle gösterilmiştir. Kültürde çoğaltılan MafA+/Pax4+-sPA-MKH'ler doku iskelesine ekilerek yeni bir kültür ortamına alınmışlar ve buraya tutunup çoğalmaları sağlanmıştır. Hücreler doku iskelesine ekildikten sonra standart besi yeri ile kültüre alındıklarında yalnızca matriksin farklılaştırma etkisi, endokrin farklılaştırma besi yeri ile kültüre alındıklarında da matriks etkisine ilaveten kimyasal uyarının etkisi birlikte incelenmiştir. Doku iskelesindeki hücrelerin pankreatik adacıklarda bulunan hücrelere farklılaşmalarını değerlendirmek için çeşitli belirteçler incelenmiştir. Bu inceleme immün floresan yöntemlerle boyanarak, Real Time PCR ile gen ekspresyon seviyesinde, ELISA kullanılarak protein seviyesinde yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar 2 boyutlu standart ve endokrin farklılaştırma besi yeri içeren kültürler ve pankreatik adacıklar ile karşılaştırılarak yöntemin etkinliği incelenmiştir. BULGULAR: Elde edilen sonuçlar desellülarizasyonun başarılı bir şekilde gerçekleştiğini göstermektedir. Karaciğer doku iskelesinin hücrelerin çoğalmalarını engellemediğini ve hücre bölünmelerinin devam etiği görülmüştür. Matriks içinde kültüre alınan hücrelerin 2 boyutlu hücre kültürü ile kıyaslandığında insülin gen ekspresyonunda ve insülin üretiminde çok daha verimli olduğu gözlemlenmiştir. SONUÇ: Hücresizleştirilen karaciğer doku iskelesinde hücresel herhangi bir bileşenin kalmadığı gösterilmiştir. Bu doku iskelesinin MafA+/Pax4+sPA-MKH'ler ile yeniden hücrelendirilmesi aşamasında ise hücrelerin matrikse tutunduğu ve bölünüp çoğaldıkları, matriksin etkisi ve endokrin yönde kimyasal uyarılma aşaması ile endokrin pankreas dokusuna benzer karakteristik özellikler gösteren bir yapıya büründükleri gözlemlenmiştir.