Yer radarı verilerinin çok hızlı benzetimli tavlama yöntemi ile ters çözümü


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KADİR BAHADIR KARA

Danışman: Ertan Pekşen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Arazide alınan yer radarı verilerinin yorumlanması zor bir görevdir. Karmaşık yer altı yapısının aydınlatılması için yer parametrelerinin belirlenmesi gerekir. Yer altından yansıyarak gelen elektromanyetik dalgalar bu karmaşık yer altının farklı elektriksel özellikli alanlarından geldiğinden radargramları doğrudan etkilemektedir. Bu yüzden yer altının karmaşık yapısının parametrelerinin belirlenmesi gerekir. Bu tez çalışmasında Matlab programlama dili kullanarak sonlu farklar yöntemi ile bir boyutlu ve iki boyutlu yer radarı düz çözümü programı geliştirilmiştir. Programlarda mükemmel uyumlu tabaka (PML) sınır koşulu uygulanmıştır. Matlab programlama dili kullanılarak geliştirilen yer radarı programlarında kaynak dalgacığı olarak Ricker dalgası kullanılmıştır. Bir boyutlu ve iki boyutlu ortamlarda yerin fiziksel ve geometrik parametrelerinin radargramlar üzerinde etkisini incelemek amacıyla yer altındaki jeolojik yapıların modelleri oluşturulmuştur. Aynı yer altı ortamı için hazırlanan bir boyutlu ve iki boyutlu radargramların izleri bir birleri ile karşılaştırılmıştır. Çok hızlı benzetimli tavlama (VFSA) optimizasyon yöntemi ile bir boyutlu sentetik radargramlardan modelin fiziksel ve geometrik parametreleri hesaplanmıştır. Ayrıca, Kocaeli Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği Uygulamalı Jeofizik Laboratuvarı'nda ve Zonguldak İl'inde alınan gerçek yer radarı ölçülerinin parametreleri hesaplanmıştır. Gerçek radargramlarda verici antenden çıkan elektromanyetik dalgalar Morlet dalgacığına benzediğinden optimizasyon yönteminde Morlet dalgacığı kullanılmıştır. Ayrıca laboratuvarda alınan yer radarı ölçülerinde, ilk gelen dalga kaynak dalgacığı olarak kullanılmıştır. Böylece hata daha da düşürülmüştür. Zonguldak'ta alınan yer radarı ölçüleri çalışma alanında yapılan araştırma sondajları ile karşılaştırılmıştır. VFSA yöntemi ile hesaplanan parametreler sondaj verileri ile örtüştüğü görülmüştür.