Hitit minyatür kapları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZLEM HEPER

Danışman: Ayşe Tuba Ökse

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Minyatür kaplar, seramik üretiminin başladığı Neolitik dönemden itibaren birçok yerleşimde görülmektedir. Bu kap taklitlerinin, hangi amaçlarla üretildikleri nasıl kullanıldıkları konusunda her dönem ve yerleşim için farklı ve çeşitli öneriler mevcuttur. Bir nesnenin küçük boyutta kopyası veya benzerinin üretilmesi farklı boyut algılarının Arkeolojik malzemeye yansımasıdır. Douglas Bailey minyatür objeleri minyatür ve model minyatür olmak üzere iki biçimde tanımlar. Minyatür ve model minyatür objeler kopya edildikleri eşyanın işlevini karşılamamakla birlikte boyutları bu eşyanın asıl boyutuna göre değişiklik göstermektedir. Orta Tunç Çağı'nın dördüncü evresinden Geç Tunç Çağı'nın sonuna kadar Anadolu'da idari güç sahibi Hititlerin yerleşimlerinde açığa çıkarılan çeşitli boyutlarda üretilmiş minyatür kaplar bu anlamda değerlendirilmiştir. Hitit yerleşimlerinde belirli bağlamlarda çok sayıda bulunan minyatür kapları tanımlayan kapsamlı bir yayın olmamakla birlikte minyatür kap olarak tanımlanan nesneler çeşitlidir. Bunların kullanım biçimlerine ilişkin adak kabı, mutfak kabı, oyuncak gibi çeşitli işlevler önerilmektedir. Hitit minyatür kapları boyut ölçütleri belirlenerek tanımlanmış, buluntu konumları, tarihi kaynaklar ve tasvir sanatındaki betimlerinden yola çıkılarak işlevleri irdelenmiştir. Bu anlamda minyatür ve model minyatür kapların doğum, arınma, ve yapı gibi Hitit, Hurri ve Hatti kökenli ritüel uygulamalarda kullanılmış olabilecekleri önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Hitit, Minyatür Kap, Model Minyatür Kap.