OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU OLAN ÖĞRENCİLERİN EĞİTİM MEKÂNLARINDA GÖRSEL ALGI ÜZERİNDEN İÇ MEKÂN TASARIM ÖLÇÜTLERİNİN BELİRLENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF DEMİR
Danışman: Didem Erten Bilgiç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), günümüzde sıklıkla karşılaşılan, sosyal etkileşim ve iletişimde yetersizliğe sebep olan, bireyi yaşam boyu etkileyen nöro-gelişimsel bir bozukluktur. Kullanıcısı olan bireyin mekânla kurduğu ilişki ile mekân özelleşir ve anlam kazanır. Bu nedenle OSB'li öğrencilerin alacağı özel eğitimin içeriği kadar, eğitim aldıkları mekânların tasarımı da önemlidir. Çünkü özel eğitimler, özel mekânlar gerektirir. Bu çalışmada, OSB'li öğrenciler için hazırlanan eğitim yöntemlerinin amaçlarına ulaşabilmesi için ihtiyaç duydukları iç mekân ve donatı tasarımında eksiklerin tespit edilmesi problem olarak belirlenmiştir. Amaç, OSB'li öğrencilerin özel eğitimlerini verimli alabilmeleri için en uygun iç mekân tasarım ölçütlerini ortaya koymaktır. Algı/görsel algı erken yaşlarda oluşmaktadır ve nöro-gelişimsel bozukluklarından dolayı OSB'li öğrencilerin görsel algılarında farklılıklar bulunmaktadır. Bu nedenle, tasarım ölçütlerini ortaya koymak için görsel algı unsurları olan; biçim, doku malzeme, ışık ve renk unsurlarından yararlanılmıştır. Çalışma kapsamına, erken tanı ve doğru/sürekli eğitimin öneminden dolayı 3-12 yaş arası OSB'li öğrenciler dâhil edilmiştir. Çalışmada ilk olarak kuramsal alt yapıyı oluşturmak için alanyazın araştırması yapılmış ve başka araştırmacıların yaptığı anket çalışmalarının sonuç verilerinden faydalanılmıştır. Daha sonra Tohum Otizm Vakfı Eğitim Kurumları'nda görev yapan 10 eğitimci ile görüşülmüş ve OSB'li öğrencilerin mekândaki görsel algısı üzerine bilgiler nitel araştırma yöntemlerinden betimsel analiz tekniği ile soru-cevap niteliğinde toplanmıştır. Aynı zamanda eğitim aldıkları mekânlar gözlemlenmiştir. Tüm bulguların değerlendirilmesi sonucu, görsel algı unsurları üzerinden belirlenen tasarım ölçütleri tablo üzerinde açıklanmaya çalışılmıştır. Yapılan bu çalışma, benzer alanlarda yapılacak çalışmalara alt yapı bilgilerini sunarak alana katkı sağlamayı hedeflemiştir.