Okul öncesi dönemdeki çocukların medya kullanımı ve yazı farkındalığı becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF SARAÇ
Danışman: Elif Çelebi Öncü
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı okul öncesi dönem çocuklarının medya kullanımı ile yazı farkındalığı becerileri arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Araştırmada nicel araştırma türlerinden korelasyonel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini İstanbul Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından belirlenen İstanbul iline bağlı 4 ilkokulun bünyesinde bulunan anasınıfları ile 4 bağımsız anaokuluna devam etmekte olan 48-72 aylık 303 okul öncesi öğrencisi ve öğrencilerin ebeveynleri oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak çocukların medya kullanım bilgilerini değerlendirmek amacıyla Furuncu (2019) tarafından geliştirilen "Problemli Medya Kullanım Ölçeği" ile araştırmacı tarafından oluşturulan "Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Medya Kullanım Bilgileri Anketi", yazı farkındalığı becerilerini değerlendirmek amacıyla Doğanay Bilgi (2020) tarafından geliştirilen "Okul Öncesi Dönemde Yazı Farkındalığı Becerileri Değerlendirme Aracı", çocukların demografik özelliklerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından oluşturulan "Aile Çocuk Bilgi Anketi" kullanılmıştır. Verilerin analizi sosyal bilimlere ait istatistik paket programı ile yapılmıştır. Verilerin analizinde normal dağılım testi sonuçlarına göre bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans (ANOVA) analizi ve pearson korelasyon analizi yapılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre okul öncesi dönem çocuklarının yazı farkındalığı becerilerini yaş, baba eğitim durumu, kardeş sayısı, ailenin çocuğa kitap okuma alışkanlığı ve çocuğun kitapla tanışma yaşı değişkenlerine göre anlamlı olarak farklılık gösterirken cinsiyet, anne eğitim durumu ve okul öncesi eğitim alma süresi değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Çocuğun problemli medya kullanımı medya kullanım süresi ve görsel medya araçlarıyla tanışma yaşı değişkenine göre anlamlı bir farklılık gösterirken cinsiyet, yaş, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, kardeş sayısı ve okul öncesi eğitim alma süresi değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Okul öncesi dönem çocuklarının problemli medya kullanımları ile yazı farkındalığı becerileri arasında anlamlı bir ilişki olmadığı tespit edilmiştir.