Liberal iktisat düşüncesi ve politikalarının Türkiye'deki gelişimi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2001

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET CEYHAN

Danışman: Recep Tarı

Özet:

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI İKTİSAT POLİTİKASI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI LİBERAL İKTİSAT DÜŞÜNCESİ VE POLİTİKALARININ TÜRKİYE'DEKİ GELİŞİMİ ÖZET Cumhuriyet döneminde görece liberal politikaları uygulandığı başlıca 3 dönem bulunmaktadır. Bunlar; 1923-29 dönemi, 1946-53 dönemi ve 1980 sonrası dönemdir. Cumhuriyetin ilk yılları (1923-29) Osmanlı'daki Milli İktisat Akımı'nın etkilerinin yoğun olarak hissedildiği bir dönem olmakla birlikte, Lozan Anlaşması'nın ilgili hükümleri gereği korumacı politikaların yeterince uygulanmadığı bir dönem olmuştur. 1946-53 dönemi, II. Dünya Savaşı sonrası değişen dünya şartlan, güçlenen sermaye kesiminin talepleri ve Türkiye için bir güvenlik problemi olan Sovyetler Birliği tehdidinden dolayı, liberal politikalara dönülen bir dönem olmuştu. 24 Ocak Kararlan ile birlikte 1980'li yıllardan itibaren piyasa ekonomisi Türkiye gündemine kesin olarak girmiştir. 1980'li yıllar piyasa ekonomisinin Türkiye'de yerleştirilmeye çalışıldığı yıllar olmuş ve ekonomide yapısal dönüşüm belli oranda sağlanabilmiştir. Ancak artan kamu açıklan ve buna ilaveten yaşanan dış ödemeler bilançosu açıklan; 1994'te 5 Nisan Kararları, Kasım 2000 ve Şubat 2001 'de ise daha ağır iki krizin oluşumuna sebebiyet vermiştir. Kamu açıklan ve dış ticaret açığının yaşanmasının temel sebebi iktisadi reformların; siyasi, kültürel ve eğitim reformlarıyla desteklenmemesidir. Siyasi, kültürel ve eğitim boyutu eksik bir iktisadi liberalizmin uzun vadede başanlı olamayacağı özellikle 1990'lı yıllar Türkiye'sinin yaşadığı acı tecrübelerle anlaşılmıştır. Tezi Hazırlayan : Mehmet CEYHAN Tez Danışmanı : Prof. Dr. Recep TARI Tez Kabul Tarih ve No : 19.09.2001,2001/13 Jüri Üyeleri : Prof.Dr. Recep TARI Yrd.Doç.Dr. Seyfettin ERDOĞAN Yrd.Doç.Dr. İbrahim Güran YUMUŞAK iv