İmmortal Beta Hücre Hattı Kaynaklı Mikroveziküllerin Mezenkimal Kök Hücrelerin İnsülin Üreten Hücrelere Farklılaşma Potansiyeline Etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Rektörlük, Kök Hücre Ve Gen Tedavileri Arş.Uyg.Mrk.(Kögem), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA ALBAYRAK
Danışman: Gökhan Duruksu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Ortak kültür yöntemi kullanılarak insan Wharton jeli (göbek bağı) kaynaklı mezenkimal kök hücre (iWJ-MKH)'lerin beta hücrelerinden salınan eksozomlar ile insülin sentezleyen beta benzeri hücrelere farklılaşması amaçlanmıştır. Diyabet, günümüzde toplumun her kesimini etkileyen ve henüz kesin bir tedavisi bulunamamış önemli bir sorundur. Bu hastaların %10 'unu oluşturan Diabetes Mellitus Tip 1 hastalarında devamlı olarak gerçekleşen beta hücre yıkımı sonucunda insülin azlığı veya yokluğu oluşur. Glikoz homeostazının tekrar sağlanabilmesi için hücresel tedavi yöntemleri geliştirilmektedir. Kök hücrelerin farklılaşma özellikleri kullanılarak diyabet hastalığında kaybedilen beta hücrelerini yerine koyma, sıkça araştırılan konulardan birisidir. Kök hücrelerin farklılaşmaya yönlenmesinde, bulunduğu mikroçevrenin etkinliği birçok çalışmayla denenmiştir. Hücrelerden mikroçevrelerine salgılanan veziküllerden biri olan eksozomların hücreler arası iletişimde rolü olduğu ve içeriğinde salgılandığı hücreye özgü gen transkripsiyon faktörlerinin ve proteinlerin bulunduğu gösterilmiştir. Yöntem: Bu doğrultuda iWJ-MKH'ler çoğaltıldıktan sonra, kök hücre karakterizasyonu için adipojenik, osteojenik, kondrojenik hücre farklılaşma çalışması ve akış sitometri ile analiz edilmiştir. iWJ-MKH'ler kimyasal uyarıcılar ile endokrin hücre farklılaşmasına yönlendirilmiştir. Bu sürece ek olarak beta hücrelerinden elde edilen eksozomlar kimyasal olarak uyarılmış kök hücreler ile ortak kültüre alınmıştır. Hedgehog sinyal yolağının susturulması için GANT61 eksozomlar ile birlikte inkübe edilerek eksozomlar modifiye edilmiş ve hücrelerde aktif olan Hedgehog sinyal yolağı da bu modifiye eksozomların kültür ortamına eklenmesiyle susturulmuştur. Bulgular: Hücreler 21 gün boyunca endokrin hücre farklılaştırma sürecine alınmış ve gen düzeyinde hücrelerin farklılaştığı gözlemlenmiştir. Kimyasal uyarı grubu ile Kimyasal uyarı + Eksozom grubu hücreleri karşılaştırılmış ve beta hücre belirteçlerinin gen ekspresyonları açısında iki grup arasında belirgin bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Bu durum eksozomların kimyasal uyarıcıların varlığında hücre farklılaşması yönünde belirgin bir etkisinin olmadığını göstermektedir. GANT61 ile modifiye edilen eksozomların kullanımı sonucunda MKH'lerde Hedgehog sinyal yolağı susmuş ve GANT61 + Kimyasal uyarı + Eksozom grubu hücrelerde SHH1 ekspresyonu 4,17 kat düşmüştür. Susmanın gerçekleştiği hücre grubunda, susturulmamış hücre grubuna göre İnsülinin 1,8 kat ve Ngn3'ün 4,32 kat daha yüksek ifade edildiği belirlenmiştir (p<0,05). Sonuç: Bu çalışmada eksozomlar kimyasal bir inhibitörle modifiye edilerek kök hücrelerde Hedgehog sinyal yolağının susturulacağı ve bu yolağın etkisizleşmesiyle iWJ-MKH'lerinin endokrin hücrelere farklaşması veriminin artırılabileceği ortaya konmuştur.