Havayolu Yan Gelirleri Kapsamında Yolcuların Koltuk Dışı Ürün ve Hizmet Satın Alma Kararlarını Etkileyen Faktörler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, HAVACILIK YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATİH ARSLAN
Danışman: Hakan Rodoplu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yolcularda oluşan ''ödenen paranın karşılığını alma'' algısı günümüzde hemen her havayolu işletmesinin başarı elde etmesi için önemli bir husustur. Önceden ücretsiz olarak sunulan bir hizmetin sonradan ücretlendirilmesi, yolcuların ilk zamanlarda kabullenemediği bir durum olmaktadır. Ödenen paranın karşılığında yaratılan değerin farkına varamayan yolcular, ücretlendirmeyi keyfi ya da adaletsiz olarak algılayabilmektedir. Bu nedenle havayolu işletmelerinin sunulan hizmetin katma değerini iyi bir şekilde vurgulaması ve yolcunun satın alma kararlarına etki edecek faktörleri belirlemesi gerekmektedir. Son yıllarda koltuk dışı ürün ve hizmetlerden doğan yan gelirlerinin artması, araştırmacıların ilgisini çekmiştir. Bu kapsamda bir çok akademik çalışma gerçekleştirilmiş ve yolcuların koltuk dışı ürün ve hizmet satın alım kararlarını farklı unsurların etkilediği görülmüştür. Bu unsurlardan seyahat amacı, uçulan mesafe, ürün veya hizmetin fiyatı, yolcuların demografik özellikleri, seyahat etme sıklığı, geçmiş deneyimleri ve havayolu tercihi satın alım kararında belirleyici rol oynamaktadır. Yolcuların satın alma kararlarını etkileyen faktörlerin bilinmesi, havayollarına avantaj sağlayacak ve yolculara kişiselleştirilmiş ürün ve hizmetlerin başarılı bir şekilde satılmasına yardımcı olacaktır. Bu nedenle, işletmelerin yapılan bilimsel çalışmaların sonuçlarına göre hangi ürün ve hizmetlere öncelik vereceğine karar vermesi önemlidir. Bu çalışmada, "Havayolu Yan Gelirleri ile Koltuk Dışı Ürün ve Hizmet" kavramlarına yönelik Türkiye'de ve uluslar arası alanda yapılan akademik çalışmalar detaylı bir şekilde incelenerek, kavramların teorik çerçevesi netleştirilmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda, güncel literatür taranarak bibliyometrik analiz yöntemi kullanılmış ve bu alana katkı sağlayan yazarlar, dergiler, ülkeler ve kurumlar tespit edilmiştir. Daha sonra, konuyla ilgisi bulunan çalışmalar "araştırma problemi, araştırma yöntemi ve elde edilen sonuçlar" şeklinde özetlenerek, kümülatif bir yorumlama yapılmıştır. Bu yorumlamalar sonucunda, yolcuların koltuk dışı ürün ve hizmet satın alma kararlarına etki eden faktörler belirlenmeye çalışılmış ve havayolu işletmeleri ile gelecekte araştırma yapacak yazarlara önerilerde bulunulmuştur.