Kocaeli Hereke dolayındaki karbonatlı kayaçların malzeme özelliklerine göre kullanım alanların belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MURAT ÖZTÜRK

Danışman: Ahmet Karakaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Kocaeli Hereke bölgesindeki Alt–Orta Triyas ve Üst Kretase yaşlı karbonatlı kayaç malzemelerin jeokimyasal özellikleri incelenerek, farklı formasyonlar içindeki litolojik farklılıkları belirlenmiştir. Çalışma süresince 3 farklı taş ocağında inceleme yapılmıştır. Ballıkaya Formasyonu, Kazmalı Formasyonuna ait Kuşca Üyesi, Kazmalı Formasyonu, Tepeköy formasyonu 1 Nolu Ocak içerisinde bulunurken, 2 Nolu Ocağı temsil eden formasyonlar, Çerkeşli formasyonu, Kutluca formasyonu, Akveren Formasyonlarıdır. 3 Nolu ocağı temsil eden formasyon ise Akveren Formasyonudur. 3 farklı ocak içinde malzeme kullanımını belirleyici ana jeokimyasal özellikler toplam alkali, MgO oranı ve kireç standardı (LSF) değerleri tespit edilmiştir. Aynı formasyon içindeki LSF, MgO ve toplam alkali değerlerinin jeokimyasal analiz sonuçlarının farklı olduğu belirlenmiştir. Bölgenin jeolojik olarak formasyon geçişlerin takip edilmesi ile birlikte, inceleme alanından alınan taş tozu numunelerin jeokimyasal analiz sonuçlarını CBS verileri (LSF, MgO ve toplam alkali katmanları) kullanılarak ArcGIS programı yardımıyla eşit ağırlıklı üzerleme metodu (overlay-weighted sum) uygulanıp LSF değeri 400 ile 600 arasında olması, MgO değerinin % 0.90 ila %1.20 arasında olması, toplam alkali değerlerinin % 0.26 ila % 0.36 arasında olması durumunda gaz beton hammaddesi yönünden, LSF değerinin 400'ün altında olması, MgO değerinin % 0.41 ila % 0.9 arasında olması, toplam alkali değerinin % 0.35 ila % 0.99 arasında olması durumda klinker hammadde yönünden, LSF değerlerinin 600 ve üzerinde olması durumunda, MgO değerinin %1.20 üzerinde olması durumunda, toplam alkali değerinin % 0.25 altında olması durumunda, agrega hammaddesi yönünden uygun olduğu belirlenmiştir. İnceleme alanındaki formasyon özelliklerine göre de kullanım alanları belirlenmiştir. Kazmalı Formasyonun, Tepeköy Formasyonu, Kutluca Formasyonu karbonatlı kayaçları gaz beton hammadde yönünden uygun olduğu, Kuşca Üyesi, Akveren Formasyonu karbonatlı kayaçları klinker hammaddesi yönünden uygun olduğu, Ballıkaya Formasyonu ve Çerkeşli Formasyonu karbonatlı kayaçları ise agrega hammadde yönünden uygun olduğu belirlenmiştir. Karbonatlı kayaçların sedimantolojik çökelme ortamına bağlı olarak jeokimyasal içeriğin değişimi yapı malzemesi olarak kullanım alanını belirleyen en önemli parametre olarak öne çıkmaktadır.