Cumhuriyet Döneminde Sümerbank'ın ülke sanayilesmesindeki rolü (1930- 1960)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERKAN TÜRK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MEHMET EMİN YARDIMCI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Cumhuriyet Türkiyesi'nde devletçilik politikasının uygulanmaya başladığı 1933-1950 döneminde devlet eliyle kurulmuş Sümerbank'ın, Cumhuriyet ekonomisinin sanayileşmesinde bir öncü olarak görevlerini layıkıyla yerine getirdiğini ve ülkede devletçilik politikasından liberal ekonomi politikasına geçişin yaşandığı 1950-1960 yılları aralığında ülkenin sanayileşmesindeki görevlerini hiç kuşkusuz devam ettirdiğini ortaya koyucu nitelikte bir çalışmadır. Araştırmada öncelikli olarak Sümerbank gibi bir iktisadi müessesenin var olabilmesi için gerekli olan ekonomik yapı, yani Cumhuriyet'in kuruluş yıllarının iktisadi yapısı ve Sümerbank'ın kuruluş yılına kadar iktisadi gelişmeler irdelenerek bu çalışmanın alt yapısı oluşturulmuştur. Akabinde, Cumhuriyet'in iktisadi yapısı 1950 yılına kadar ele alınarak Sümerbank'ında kurulmuş olduğu yıllarda ülkenin genel ekonomik yapısındaki gelişmeler ortaya koyulmuş, Sümerbank ana hatlarıyla ele alınmış ve devletçilik politikalarının uygulanmaya başladığı ve sona erdiği dönemler arasında Sümerbank'ın gelişimi, ülke sanayileşmesindeki payı ve önemi ortaya koyulmuştur. Çalışmanın devamında ise ülkede politika değişikliğinin yaşandığı ve liberal ekonomi politikası uygulamalarına geçildiği 1950-1960 yılları, Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi belgeleriyle desteklenerek Sümerbank'ı kapsayan kararlar, Sümerbank'ın gelişimi, ülke sanayileşmesindeki payı ve öneminin bu dönem içerisinde de varlığı ortaya koyulmuştur. Araştırmanın sonucunda; Türkiye Cumhuriyeti'nde Sümerbank'ın iki dönem olarak ele alınan devletçilik ve liberal dönemde de politika uygulamaları farketmeksizin ülke sanayileşmesinde bir ön ayak ve sürekli bir gelişim içerisinde olduğu kanısına varılmıştır.