Instagram bağımlılığı ve aidiyet duygusunun depresyon ile ilişkisinin incelenmesi: Bir vaka kontrol çalışması


Creative Commons License

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HİLAL NUR CAN

Danışman: Bahadır Geniş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma ile klinik görüşme ve ölçeklerle Instagram bağımlılığı ve aidiyet duygusunun depresyon ile ilişkisinin incelenmesi hedeflenmektedir. Temel olarak Instagram bağımlılığının depresyon ile arasındaki ilişkinin incelenmesi, aidiyet duygusunun depresyonla ilişkisinin incelenmesi ve depresyonun öngörücülerinin saptanması amaçlanmıştır. Yöntem: Hastalar ve sağlıklı gönüllülerin değerlendirmeleri, DSM-5 tanı kriterlerine göre yapılan hekim muayenesi sonrasında, dahil edilme ve dışlama kriterlerine göre yapıldı. Çalışmaya katılan 70 hasta ve 70 sağlıklı gönüllü için araştırmacı hekim tarafından değerlendirilerek Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HDDÖ), Klinik Genel İzlenim-Hastalık şiddeti alt boyutu (KGİ-Ş), Genel Değerlendirme Ölçeği (GDÖ) dolduruldu. Katılımcıların kendileri tarafından Nüfus ve Klinik Bilgi Formu, Genel Aidiyet Ölçeği (GAÖ) ve Instagram Bağımlılık Ölçeği (IBÖ) dolduruldu. Tanımlayıcı istatistikler frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma olarak ifade edildi. Nitel verilerin karşılaştırılmasında Ki-Kare testi ve gerekli durumlarda Fisher'in kesinlik testi kullanıldı. İki grup arasında sürekli değişkenlerin karşılaştırılmasında bağımsız örneklem t-testi kullanıldı. Çoklu doğrusal regresyon analizinde HDDÖ ve İBÖ'nün toplam puanı bağımlı değişken olarak değerlendirilmiş ve bu analizlerde Stepwise yöntemi kullanılmıştır. İç tutarlılık güvenilirliğini tahmin etmek için Cronbach alfa kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık için p<0.05 değeri temel alınmıştır. Bulgular: Hasta grubunda Instagram bağımlılığı ve depresyonun pozitif yönlü bir ilişkinin olduğu bulunmuştur, kontrol grubunda ise herhangi bir ilişki bulunmamıştır. Her iki grupta da aidiyet duygusu arttıkça depresyonun azaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Instagram bağımlılığı ve aidiyet duygusu arasında ise kontrol grubunda herhangi bir ilişki saptanmamışken, depresyon grubunda negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu gözlenmiştir. Sağlıklı gönüllüler için GAÖ'nün kabul edilme alt boyutu ve IBÖ'nün ilişki kesme alt boyutu depresyon için öngörücü olarak bulunmuştur. Depresif bozukluğu olanlarda depresyon için öngörücü faktörler ise; GAÖ'nün kabul edilme alt boyutu, IBÖ'nün sağlık ve kişilerarası sorun alt boyutu ve bedensel hastalık varlığı olarak bulunmuştur. Instagram bağımlılığını öngören değişkenler de kontrol grubunda genç yaş ve kadın cinsiyet iken, hasta grubunda sosyal güvencenin olmaması ve genç yaş olarak bulunmuştur. Sonuç: Hasta grubunda Instagram bağımlılığı ve depresyonun pozitif yönlü bir ilişkinin olduğu sonucu elde edilmiştir. Aidiyet duygusu ve depresyonun negatif yönlü bir ilişkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Genç yaş ve kadın cinsiyet Instagram bağımlılığı için öngörücü olarak bulunmuştur, depresif bozukluğu olanlar için de sosyal güvencenin olmaması öngörücü olarak saptanmıştır. Bedensel hastalık ve kişilerarası sorunların varlığı depresif bozukluğu olanlar için depresyon şiddetini artıran bir faktör olarak bulunmuştur.