Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı olan ergenlerin ve annelerinin bağlanma stilleri arasındaki ilişki


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET FATİH KINIK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ÖZLEM YILDIZ GÜNDOĞDU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve amaç: Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) çocukluk çağında en sık görülen psikiyatrik bozukluklardandır. Bazı çalışmalarda güvensiz bağlanma ile DEHB gelişimi arasında bir ilişki olduğu, bağlanma ile ilgili sorunların aynı zamanda DEHB gelişimine katkısı olduğu bildirilmektedir. Yazında DEHB ile bağlanma şekillerini ve çocuk yetiştirme tutumları ile bağlanmayı inceleyen sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Çalışmamızda DEHB tanısı alan ergenlerin bağlanma stillerinin ebeveynlerin bağlanma stilleri ile karşılaştırılması, annenin ve ergenin kaygı düzeylerinin ve ergende DEHB tanısının bağlanma üzerine etkileri, DEHB tanılı ergenlerin ve annelerinin bağlanma stillerinin çocuk yetiştirme tutumları üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları DEHB polikliniği ile genel çocuk hastalıkları polikliniğine başvuran yaşları 13-17 arasındaki ergenler ve ergenlerin anneleri çalışmaya alınmıştır. Çalışma da 53 ergen DEHB grubunu, 53 ergen kontrol grubunu oluşturmuştur. Ruhsal bozukluk tanıları DSM-IV'e dayalı yarı yapılandırılmış görüşme ile konmuştur. DEHB'ye ek psikotik bozukluk, duygudurum bozukluğu, davranım bozukluğu, anksiyete bozukluğu veya yaygın gelişimsel bozukluk tanıları olan ergenler çalışmadan dışlanmıştır. Ergenler ilişki ölçekleri anketi ve durumluk sürekli kaygı envanteri; ergenlerin anneleri ilişki ölçekleri anketi, durumluk sürekli kaygı envanteri, aile hayatı ve çocuk yetiştirme tutum ölçeği ve WEİSS işlevsellikte bozulma ölçeği-ebeveyn formu doldurmuştur. Bulgular: DEHB grubu ve kontrol grubundaki ergenlerin bağlanma stilleri arasında farklılık olmadığı ve ergenlerin bağlanma stilleri ile annelerinin bağlanma stilleri dağılımları arasında ilişki olmadığı görülmüştür. Güvensiz bağlanan ergenlerin sürekli kaygı puanları güvenli bağlanan ergenelere göre yüksek bulunmuştur. Annenin güvenli bağlanma puanları ile annenin demokratik tutum puanları arasında pozitif korelasyon; annenin korkulu bağlanma sitili puanları ile demokratik tutum ve eşitlik tanıma puanları arasında negatif korelasyon bulunmuştur. Sonuç: DEHB ile bağlanma stilleri arasında ilişki gösterilememiştir. İleride yapılacak olan çalışmalarda bağlanmayı değerlendirmek için yarı yapılandırılmış yöntemlerin kullanılması ve yeni tanı alan DEHB'li hastaların değerlendirilmesinin gerektiği düşünülmüştür. Anahtar Sözcükler: bağlanma, DEHB, ergen, kaygı, ebeveyn tutumları